Kırgız hikâye ve destanlarında anlatı zamanları: Atadan Kalgan Tuyak Hikâyesi ile Manas ve Er Töştük Destanları örneğinde

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAKTYGUL KULAMSHAEVA

Danışman: Fatma Sema Özönder

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kırgız Hikâye ve Destanlarında Anlatı Zamanları: Atadan Kalgan Tuyak Hikâyesi ile Manas ve Er Töştük Destanları Örneğinde, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. F. Sema BARUTCU ÖZÖNDER, XIV + 613 s.Kırgız Hikâye ve Destanlarında Anlatı Zamanları: Atadan Kalgan Tuyak Hikâyesi ile Manas ve Er Töştük Destanları Örneğinde başlıklı tez, giriş ve 4 bölümden, ayrıca metinler kısmından oluşmaktadır.Tezin giriş bölümünde konuyla ilgili genel bilgiler verilmiş; araştırma konusu belirlenmiş; konu külliyatı gösterilmiş; araştırma esnasında kullanılan yöntemler belirlenmiştir.1. bölümde anlatı bilimi hakkında teorik bilgiler verilmiş, anlatı biliminin esas kavramları: anlatı, anlatı türleri, anlatı zamanı, anlatıcı, anlatıcı tipleri gibi kavramlar tanımlanmıştır.Tezin 2. bölümünde Manasçı Sayakbay Karalayev'in hayatı ve anlattığı destanlar, ayrıca tarihî kahramanlık destanı olan Manas destanından, Kökötöydün Aşı parçası ve arkaik kahramanlık destanı türünden Er Töştük destanından seçtiğimiz parça; ünlü türkolog, etnograf Çokan Valihanov ve onun derlediği Kökötöydün Aşı parçası ve son olarak dünyaca ünlü Kırgız yazarı Çıngız Aytmatov ve onun Atadan Kalgan Tuyak hikâyesi ile ilgili tanıtıcı bilgiler verilmiş, her eser Labow ve Waletsky'nin anlatıların yapısal çözümlemesiyle ilgili oluşturdukları anlatı çözümleme yöntemine uygun olarak çözümlenmiştir.3. bölümde adı geçen parçalar G. Genette'in uyguladığı anlatı bilimsel yönteme uygun olarak, zaman; sıra, süre, sıklık bakımından incelenmiş, öykü zaman ekseni ile anlatı zamanı eksenindeki zamanın yansıtılması, hikâye ve destanlardaki anlatıcı farklılıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır.4. bölümde anlatı zamanları Genette'in yöntemine uygun olarak, sıra, süre ve sıklık bakımından hem anlatı bilimi yöntemleri çerçevesinde, hem de dilbilimsel morfo-semantik açıdan karşılaştırılarak çözümlenmiştir.İncelemeyi, Metin ve Çeviri izlemektedir. Sonuç bölümünde Manas destanındaki anlatı zamanlarının dilbilimsel zaman kategorisi ile olan ilişkisi konusunda anlatı açısından çözümleyici sonuçlara varılmıştır.Tez, Türkiye Türkçesi ? İngilizce ? Rusça ? Kırgız Türkçesi Kavramlar Sözlüğü, Kaynak ve Türkiye Türkçesi ve İngilizce Özet ile sona ermiştir.