Kadınların Kuran kurslarına katılım örüntüleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, YAŞAM BOYU ÖĞRENME VE YETİŞKİN EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARZU KIRATLI
Danışman: AHMET YILDIZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada, Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı'nca düzenlenen Kur'an kursları, kadınların katılım örüntüleri bağlamında ele alınmaktadır. Keçiören'de bir Kur'an kursu ekseninde yapılacak bu değerlendirmede, Kur'an kursu katılımcıları olan kadınların sosyo-kültürel ve demografik özellikleri, bu kurslara katılan kadınların katılım örüntüleri ve kursların kadınların toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda bilinçlenme ve güçlenmesi sürecindeki rolü esas alınmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmada, sözü edilen amaca ilgili literatürün taraması, belgeler ve dokümanları analiz ederek giriş yapılmış ardından sosyo ekonomik düzey bakımından araştırmaya uygun bir ilçede düzenlenen bir Kur'an kursu ele alınmıştır. Diğer bir ifade ile araştırma ilgili literatür ve istatistiki veriler ile bir Kur'an kursu örnekleminde elde edilen bilgileri analiz eden bir çalışma özelliği taşımaktadır. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu (UNESCO), eğitimde toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak amacıyla alınması gereken tedbirleri duyurduktan sonra Türkiye'de Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ulusal Eylem Planı (2008-2013) hazırlanmıştır. Bu kapsamda eğitimin her kademesinde örgün ve yaygın eğitim kurumlarında uygulanan eğitim programlarına "Toplumsal Cinsiyet Eşitliği" konusunun alınmasına karar verilmiştir. Bu yüzden Toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlendirilmesi konuları tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de sosyal bilimlerin gündeminde önemli bir yer almıştır. Yetişkin eğitimi programlarından biri olan Kur'an kursları çerçevesinde toplumsal cinsiyet ve kadınların güçlendirilmeleri yaklaşımları ele alındığında kadınların katılım örüntüleri üzerinde çalışılması gereken önemli bir alan olarak ortaya çıkmaktadır. Yetişkinlere yönelik açılan Kur'an kurslarında katılım sayısının diğer kurslara nispeten daha yüksek olmasının nedenlerinin anlaşılması açısından bu araştırma önemlidir. Ayrıca Kur'an kurslarının kadınlar üzerinde bıraktıkları etkinin belirlenmesi gereklidir. Her iki amaca ulaşmak için ve yetişkin eğitimi programlarına yön vermesi açısından bu çalışma önem taşımaktadır.Araştırmada bilgi toplamak amacıyla nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Bunun için ilgili literatür taranmış, Kur'an kursunda katılımcı olarak gözlem yapılmış, Kur'an kursu katılımcısı olan yetişkin kadınlarla görüşme yapılmıştır. Ders sırasında konuların anlatıldığı kısımlarda öğreticinin ses kaydı alınmıştır. Toplam 14 kadınla yapılan görüşmeler iki ay süren bir çalışmanın sonucudur. Her bir görüşme ortalama 1 saat devam etmiştir. Görüşme esnasında başta yaş, eğitim durumu, medeni durumu, nereli olduğu ve kaç çocuğunun olduğu gibi demografik bilgiler alındıktan sonra kadınlardan hayatlarını anlatmaları istenmiştir. Araştırmada ulaşılan sonuçlar özetle şunlardır: Kadınlar ataerkil baskı ve hane içi üretim çıkmazından kurtulmak, sosyalleşmek, evden uzaklaşmak, yeni arkadaşlar edinmek için Kur'an kurslarına yoğun katılım göstermektedir. Sonuç olarak kadınlar geleneksel değerlere ters düşmeyen, ataerkil yapının olumladığı ve hatta teşvik ettiği, kadının ev içi rolleriyle uyumlu söylem ve işleyişe sahip Kur'an kurslarını tercih etmektedir. Anahtar Kelimeler: Yetişkin eğitimi, Kur'an kursları, kadınların güçlendirilmesi, katılım örüntüleri