Bel fıtığına bağlı kronik bel ağrısı olan hastalarda bel fıtığının ve klinik bulguların spinal stabilizasyon kasları ile olan ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİBEL KİBAR
Danışman: Aysun Uz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma spinal stabilizasyon kaslarının lumbal diks hernisi ve kronik bel ağrısı oluşumu üzerindeki etkisinin araştırılması amacıyla yapıldı. Bu çalışmaya 25-65 yaş arası kronik bel ağrısı olan ve lumbal manyetik rezonans görüntülemede(MRG) lumbal4-5 veya lumbal5-sakral1 vertebralar arası disk hernisi olan hastalar grup-1(n=34), kronik bel ağrısı olup bel fıtığı olmayan hastalar grup-2(n=32) olarak çalışmaya alındı. Hayatında hiç bel ağrısı olmamış sağlıklı gönüllülerden grup-3(n=32) oluşturuldu. Tüm hastaların lumbal MRG tetkiki yapıldı. Hastaların MRG sonuçlarından mm. multifidi, m. erector spinae, m. psoas, m. quadratus lumborum enine kesitsel alan ölçümü Image-J programı kullanılarak yapıldı. Kas alanları içinde oluşmuş yağ doku alanları ayrıca ölçüldü. Yağ doku alanları ve kas alanlarının biribirine oranları tespit edildi. Hastaların mm. multifidi ve m. transversus abdominis için yüzeyel elektromiyografi cihazı (Biometrics E-link) ile kas aktivitesi ölçümleri yapıldı. Bunun yanında tüm hastaların görsel analog skala ölçümü ile bel ağrısı değerlendirmesi, Gouttalier evreleme sistemi ile paraspinal kaslardaki yağ doku içerik değerlendirmesi yapıldı. Çalışma sonucunda mm. multifidi alanının grup-1'de daha küçük olduğu(p0.05) tespit edildi. M. erector spinae alanının grup-1'de, grup-2 ve grup-3'e göre anlamlı olarak azaldığı, aynı zamanda yağ/kas alan oranının ise anlamlı şekilde arttığı görülmüştür(p0.05). M. quadratus lumborum kasında grup-1'de kas alanının belirgin azaldığı ve yağ/kas alanı oranının grup-3'e göre arttığı görüldü(p0.05). Kas aktivitesi değerlendirmelerinde üç grup arasında anlamlı fark saptanamadı. M. erektor spinae ve m. psoas yağ infiltrasyonu-kas alanı oranlarına bakıldığında kas aktivitesinde azalmayla ilişkisi olduğunu tespit edildi (r=-0,404 ve r=-0.407). Gelecekte lumbal disk hernisi olan hastalarda farklı egzersiz programlarıyla stabilizatör kaslardaki yağ/kas doku oranlarındaki iyi yönde değişimin gözlenebileceği çalışmalar yapılabilir.