Hakas Türkçesinin ağızları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLSÜM KİLLİ
Danışman: Fatma Sema Özönder
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1535 Killi, Gülsüm, Hakas Türkçesinin Ağızları. Doktora Tezi, Danışman: Prof.Dr. F. Sema Barutçu Özönder, 1536 s. Özet Bu çalışmanın konusunu Genel Türk Dili alanının Kuzeydoğusunda yer alan Hakas Türkçesi ağızlarının ses bilgisinin art zamanlı ve karşılaştırmalı olarak incelenmesi, ağızlar arasındaki fonolojik ilişkilerin tespiti oluşturmaktadır. Eldeki çalışmada, Hakas Türkçesinin bugün yaşayan Sagay, Kaç, Kızıl ve Şor ağızları yanında, bugün diğer ağızlar içinde erimiş olan Beltir ve Koybal ağızlarının ses bilgisi karşılaştırmalı ve tarihî metodla incelenmiş, bu ağızlar arasındaki fonolojik ilişkiler ve farklılıklar gösterilmeye çalışılmıştır. 1536 sayfadan oluşan bu çalışmanın "Giriş" kısmında çalışmamızı dayandırdığımız malzemenin tasviri, malzemenin elde edilişindeki metodlar ve içeriği gibi konular üzerinde durulmuştur. I. Bölüm' de Hakas Türklerinin etnik oluşumu, Hakas hayat alam ve özellikleri anlatılmıştır. 2. Bölümde Hakas Türkçesinin Genel Türk Dili ve Kuzeydoğu grubu Türk lehçeleri içindeki yeri belirlenmeye çalışılmış, bugüne kadar Hakas Türkçesi ve ağızlan üzerine yapılan çalışmalardan ve Standart Hakas Türkçesinin kuruluşu aşamalarından söz edilmiştir. 3. Bölüm, Hakas Türkçesinin parça ve parçalar üstü unsurlar açısından genel tasvirini içerir. 4. Bölüm'de Ortak Türkçe ile karşılaştırmalı olarak Hakas Türkçesi ağızlarının ünlü ve ünsüz fonemleri incelenmiştir. 5. Bölümde Hakas ağızlarındaki fonetik süreçler ele alınmış, Hakas Türkçesi ağızlarında görülen ses olayları ortaya konmuştur. 6. Bölümde çalışmamıza temel olan malzemeyi içeren "Metinler" ve bu metinlerin dizini yer almaktadır.