Klasik liberalizmden piyasa anarşizmine devlet, savaş ve barış ilişkisi: kuramsal bir çözümleme

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BELGİN BÜYÜKBUĞA

Danışman: MEHMET YETİŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, geçtiğimiz yüzyıldan günümüze yaşanan felsefi ve ideolojik dönüşüm neticesinde klasik liberal teori içinde, üç çağdaş liberal yaklaşımın belirginleştiği iddia edilmektedir. Piyasa/devlet ayrımı aracılığıyla yapılan tahlilde, ilk liberal ekol, klasik liberalizmin devamı niteliğini taşıyan sınırlı devlet taraftarı minarşist liberteryenizmdir. İkinci akım olan sosyal liberalizm ise, piyasa kurumunun adaletsizlik yaratacağı ve toplumsal işbirliğine zarar vereceği savından hareketle, müdahaleci ve denetimci bir devlet tasavvurunu benimser. İlk iki ekolün aksine piyasayı gönüllü ilişkiler düzeni olarak gören anarşist liberteryenizm, devleti gereksiz ve kaçınılabilinir kötülük olarak kabul eder. Günümüz çağdaş liberal akımların politik teorileri ile devletler arası ilişkiler yaklaşımı arasındaki bağlantı güçlüdür. Sosyal liberal düşünce, siyasi olarak liberal demokrasi ve güçlü devlet anlayışını benimser. Liberal demokratik ülkelerin savaşmaya yönelik teşviklerinin olmadığı yönündeki demokratik barış görüşünü benimseyen sosyal liberalizm diğer devletlerle paternalist ilişki kurar. Anarşist liberteryenizm ise, yalnızca bireylere ve serbest piyasada değil, aynı zamanda diğer devletlerle ilişkilerde devlet müdahalesine karşıdır ve dış politikada izolasyonizmi benimser. Savaşların aktörlerinin devletler olduğunu ileri süren anarşist liberteryen görüş, bireyler arası ilişkilerde olduğu gibi toplumlar arasındaki ilişkilerde de barışçıl işbirliğinin sürdürülebilmesi için devletin cebri tekeli tamamen piyasa toplumunun gönüllü işleyen uzlaşmacı piyasa toplumuna devredilmesi gerektiğini savunur. Piyasa anarşizminin esası olan özel mülkiyet, saldırmazlık aksiyomuna dayanır. Diğer tüm mal ve hizmetler gibi güvenlik ve adalet hizmetleri de gönüllü ilişkilere dayanan piyasa tarafından sağlanabilir.