OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARDA NÖTROFİL GELATİNAZ İLİŞKİLİ LİPOKALİN DÜZEYİNİN VE HASTALIK ŞİDDETİ İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, ÇOCUK RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKÇE YAĞMUR EFENDİ
Danışman: DİDEM BEHİCE ÖZTOP
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda, kandaki nötrofil gelatinaz ilişkili lipokalin ve ilişkili immünolojik belirteçler olan nötrofil sayısı, nötrofil lenfosit oranı ve TNF-alfa'nın sağlıklı kontrollerle karşılaştırılarak değerlendirilmesi ve otizm spektrum bozukluğu semptomlarının şiddeti ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel nitelikte olan bu çalışmada 24-60 ay aralığında, otizm spektrum bozukluğu olan 32 çocuk araştırma grubunu, benzer yaş ve cinsiyette 32 çocuk ise sağlıklı kontrol grubunu oluşturmuştur. Her iki gruptaki çocukların ruh sağlığı muayenesi yapılmıştır ve çocukların gelişimsel değerlendirmesi uygun bir psikometrik test ile gerçekleştirilmiştir. Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların semptom şiddeti, Çocukluk Otizm Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ) ve Otizm Davranış Kontrol Listesi (ODKL) kullanılarak değerlendirilmiştir. Her iki gruptaki çocukların ebeveynlerine Çocuk Davranış Kontrol Listesi (ÇDKL) verilmiştir. Tüm olguların kan örneklerinden, nötrofil sayısı, nötrofil lenfosit oranı, Tümör Nekroz Faktörü-alfa ve Nötrofil Gelatinaz İlişkili Lipokalin parametrelerinin ölçülmesi işlemi uygulanmıştır. Sonuç: Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar ile sağlıklı kontroller arasında nötrofil sayıları, nötrofil lenfosit oranları, Tümör Nekroz Faktörü-alfa ve Nötrofil Gelatinaz İlişkili Lipokalin değerleri açısından anlamlı bir fark saptanmıştır ve bütün immünolojik belirteçler otizm spektrum bozukluğu olan hastaların kanında anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Otizm semptom şiddeti ile immünolojik belirteçlerin tümü ilişkili bulunmuştur. ROC Analizi'nde, Nötrofil Gelatinaz İlişkili Lipokalin değerinin istatistiksel olarak anlamlı ve "kabul edilebilir ayrım potansiyeline" sahip düzeyde otizm spektrum bozukluğu tanısını sağlıklı kontrollerden ayırt edebildiği görülmüştür. Değeri yükseldikçe otizm tanısını daha iyi ayırt eden Nötrofil Gelatinaz İlişkili Lipokalin için kesim değeri 3,53 ng/ml olarak belirlenmiştir. Tartışma: Otizm spektrum bozukluğunda, bağışıklık sisteminin etiyopatogenezdeki rolünü Nötrofil Gelatinaz İlişkili Lipokalin ve ilişkili immünolojik belirteçler olan nötrofil sayısı, nötrofil lenfosit oranı, Tümor Nekroz Faktörü-alfa ölçümü ile değerlendiren çalışmamızda, otizm grubu için bütün immünolojik parametreler anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Çalışmamız beyin gelişimi için erken kritik yaşlarda bağışıklık sistemindeki bozuklukların, otizmin heterojen fenotipinin oluşumuna yol açabileceği fikrini desteklemektedir.