Sıfır-bir yaş bebek sahibi annelerde, doğum sonrası depresif semptom taramasında; Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği ile Hasta Sağlık Anketi'nin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA YURDAKUL
Danışman: AYŞE GÜLSEN CEYHUN PEKER
Özet:Amaç: Bu çalışmada; sağlam çocuk izlem polikliniğine başvuran, 0-1 yaş bebek sahibi annelerde postpartum depresif semptom taramasında; tarama aracı olarak Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği ile Hasta Sağlık Anketini karşılaştırmak, depresif semptomlar açısından riskli kadınların yaygınlığını saptamak ve etkileyen faktörleri belirlemeyi hedefledik. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniğinde, 1 Eylül 2014-31 Ekim 2014 tarihleri arasında başvuran, 0-1 yaş çocuk sahibi 425 kadın ile yapıldı. Anket formu araştırmacılar tarafından literatür taraması temel alınarak oluşturuldu. Katılımcıların beklerken anket formunu doldurması istendi. Anket formu demografik veri formu, Edinburg Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği (EDSDÖ) ile Hasta Sağlık Anketi-9 (PHQ-9) içermekteydi. Toplanan veriler Student t testi; Mann Whitney U testi, Pearson Ki-Kare, Fisher exact testi ve lojistik regresyon analizi ile SPSS 15'te değerlendirildi. Ölçeklerin karşılaştırılması ICC (Intraclass Corelation Coefficient), kappa analizi ve Spearman korelasyon analiziyle yapıldı. Bulgular: Bu çalışmada postpartum dönemdeki kadınlarda depresif semptomları saptamak için EDSDÖ kesme puanı 13 ve üzeri alınarak kullanıldı. Postpartum depresif semptom yaygınlığı %21,9 idi. Hasta Sağlık Anketi-9 ile depresyon riski artmış katılımcıların oranı %23,6 idi. Depresif semptomlar ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkisi saptanan risk faktörleri; geçmişte depresyon öyküsü, geçmişte anksiyete bozukluğu öyküsü, eş ile iletişimde, annesiyle iletişimde zorluk, eşinin ailesiyle iletişimde zorluk, istemeyen gebelik, bebekte sağlık sorunu, bebek bakımında zorluk idi. Postpartum depresif semptomlar için ön gördürücüler; eşiyle iletişimde zorluk; annesiyle iletişimde zorluk, eşinin ailesi ile iletişimde zorluk idi. Hasta Sağlık Anketi-9 ve EDSDÖ arasındaki uyum kappa (к) analiziyle orta derecedeydi (к=0,541, p<0,001). Spearman korelasyon analizinde; iki ölçeğin skorları arasında pozitif bir korelasyon vardı (r=0,743). Her iki ölçek postpartum depresyon riskini saptamada benzerdi. Her iki ölçeğin skor değerleri arasındaki uyum güçlüydü (ICC=0,793; p<0,001). Sonuç: Perinatal dönemdeki kadınların sık temas noktası olan aile hekimleri; postpartum depresyon taramasında iyi bir konumdadır. Birinci basamak uygulamalarında tarama ölçeklerinin kullanılması, depresyonun saptanmasına yardımcı olabilir. Bu çalışmada kadınların çoğunda EDSDÖ ile PHQ-9 skorları uyumluydu. Postpartum depresyonu saptamada PHQ-9 ve EDSDÖ benzerdi. Sonuçlarımız postpartum depresyon taraması için EDSDÖ gibi PHQ-9'un kullanılmasını önermektedir. Hasta Sağlık Anketi-9'un postpartum dönemde kullanımı için geçerlilik çalışmalarına ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Postpartum depresyon, depresyon taraması, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği (EDSDÖ), Hasta Sağlık Anketi-9 (PHQ-9)