Tarım politikalarının arazi değerlerine etkileri: Ankara ili Polatlı ilçesi örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN ŞANLI
Danışman: HARUN TANRIVERMİŞ
Özet:Araştırmanın amacı, üreticilere yapılan devlet destekleme ödemelerinin arazi geliri ve değerine etkisinin analiz edilmesi olup, bu amaçla devlet destekleme ödemelerinin arazi değerini etkilediği ve bu etkinin genel olarak değer artışı biçiminde olduğu hipotezi test edilmiştir. Ankara İli Polatlı İlçesi'nde alım-satımı yapılmış 127 adet parselin malik ve kullanıcıları ile yüzyüze görüşme ve anket ile toplanan veriler analiz edilmiş, ilçede arazi piyasalarında geçerli kapitalizasyon oranı ve çarpan katsayıları belirlenerek, parsellerin kullanım durumuna göre gelirleri, arazi gelir ve fiyatı ile değerleri saptanmıştır. Araştırma sonucuna göre arazi değerini etkileyen faktörler; arazi piyasa değerleri bilinen parsellerin yüzölçümleri, kira bedeli, parsellerin yıllık ortalama net gelirleri, arazi nevileri, parselin Polatlı İlçe merkezine uzaklığı, arazinin köy yerleşim yerine uzaklığı, arazinin ana iletim hattına uzaklığı ve parselin bulunduğu yere en yakın yerleşim yerinin nüfusu olarak belirlenmiştir. Araştırmada arazi değerini etkileyebilecek faktörlerin etkisi (etkinin büyüklüğü ve yönü) regresyon modeli ile tahmin edilmiştir. Model sonucunda; parsel yüzölçümü 1 dekar artış gösterdiğinde arazi değerinin % 1,73 oranında, ilçe merkezine uzaklık 1 km artıkça arazi değeri % 1,90, köy yerleşim yerine uzaklık 1 km artış gösterdiği zaman arazi değeri % 6,46 ve ana ulaşım hattına uzaklık 1 km artış gösterdiği zaman arazi değeri ise % 0,71 oranında azalmakta olduğu tespit edilmiştir. Arazi gelirinde dekara düşen 100 TL'lik artışın arazi piyasa değerinde % 27,20 oranında artışa ve en yakın yerleşim yerinin nüfusunda 100 kişilik artışın ise arazi piyasa değerinde % 1,54 artışa neden olduğu saptanmıştır. Geleneksel ekonomik değerlendirme sonuçlarına göre devlet desteğinin ise arazi gelir değerinde kıraç arazilerde % 14,84 ve sulu arazilerde ise % 3,73 artışa ve prim ödemesinin arazi birim değerini kıraç arazilerde % 55,33 ve sulu arazilerde % 3,49 artırdığı ortaya konulmuştur. İnceleme sonuçlarına göre mevcut değerleme uygulamaları ile devletin tarım desteğinin arazi piyasaları ve arazi değerleri üzerindeki artırıcı etkisinin elimine edilemediği ve bu durumun özellikle kamu idarelerinde arazi edinim maliyetinin yükselmesine neden olduğu açıkça görülmektedir. Haziran 2012, 214 sayfa Anahtar Kelimeler: Arazi geliri, kapitalizasyon oranı, arazi değeri, tarım destekleri ve arazi piyasasına etkileri