Farsça-Türkçe ikidillilerde düzenek değiştirme görünümleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DİLBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAMANEH KAMYAB
Danışman: Seda Gülsüm Gökmen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İkidillilikteki ilginç konulardan biri ikidilli bireyler arasındaki kişilerarası etkileşimlerde dinamik olarak kullanılan düzenek değiştirmedir. Bu çalışma, Farsça-Türkçe dil çiftleri üzerine yapılan ikidillilik araştırmalarında bilinen modellerden birinin ilkelerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu model, Myers Scotton tarafından önerilen Temel Dil Çerçeve Modeli olarak bilinmektedir ve düzenek değiştirme ile ilgili çalışmaların çoğunda bu model kullanılmıştır. Bu modelin ilkelerinin Farsça-Türkçe dil çiftinde geçerli olup olmadığı araştırılmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışmada düzenek değiştirme kullanım nedenleri incelenmiştir. Bu amaçla iki araştırma aracı kullanılmıştır. İlk olarak yazar ve katılımcılar arasında paylaşılan sözlü WhatsApp ve Telegram uygulama mesajlarından düzenek değiştirme verileri toplanıp çıkarılmıştır. Buna ek olarak düzenek değiştirme kullanım nedenlerinin öğrenilebilmesi için katılımcılarla görüşme yapılmıştır. Bu çalışmanın bulguları, düzenek değiştirmenin katılımcılar arasında, özellikle ikidilli bireylerin kendi dilleri arasında serbestçe geçiş yapabildiklerini resmi olmayan ortamlarda oldukça sık ve normal olduğunu göstermiştir. Ayrıca sonuçlar, katılımcıların Farsçadan Türkçeye düzenek değiştirmeyi çoğunlukla sözcüksel düzeylerde kullandıklarını göstermiştir. Bu nedenle, tümce-içi düzenek değiştirme daha sık görülmüştür. Genel olarak araştırma bulguları Farsça - Türkçe için Temel Dil Çerçeve modelinin ilkelerini desteklemiştir.