Ağır KOAH akut alevlenmelerinde kısa ve uzun dönem mortalitenin belirlenmesinde skorlama sistemleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMED YOUSIF AZEEZ AZEEZ
Danışman: ELİF ŞEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tüm dünyada morbidite ve mortalitenin en önemli nedenlerinden biridir. Kronik obstrüktif akciğer hastalığının (AECOPD) akut alevlenmesi (AECOPD), artan hastalık şiddeti ve mortalite ile ilişkilidir. KOAH'ın heterojen ve sistemik doğası nedeniyle, çok boyutlu ölçekler uygun klinik ve prognostik değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Ana amacımız ağırKOAH akut alevlenmeleri için mortalitenin ve yeniden hastaneye yatışın öngörülmesinde, ADO (yaş, dispne, hava akımı tıkanıklığı), BODEx (BKİ, hava yolu obstrüksiyonu, dispne, alevlenmeler) ve CODEx (komorbidite, hava yolu obstrüksiyonu, dispne, alevlenmeler) indekslerinin başarısını değerlendirmektir. Metod: ADO, BODEx ve CODEx indekslerinin mortalite ve hastaneye yeniden yatışın öngörülmesindeki başarısını değerlendirmek için bu prospektif kohort çalışması planlandı. KOAH tanısı almış ve ağır akut alevlenme nedeniyle Ocak 2018-Ocak 2019 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde yatırılan KOAH hastaları çalışmaya alındı. Malignitesi olan, özellikle sağkalım beklentisi 1 yıl veya daha az olan hastalar ve astımı olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. KOAH tanısı olan 183 hastanın ayrıntılı hasta öyküsü, demografik özellikleri, son 1 yıl içindeki KOAH alevlenme sayıları, modifiye Medical Research Council (mMRC) skoru, ilaç tedavileri, uzun süreli oksijen tedavisi (USOT) ve non-invaziv mekanik ventilasyon (NİMV) kullanımı kaydedildi. Hastaneye yatışlarının ilk günü rutin kan incelemeleri yapıldı. Son bir yıl içerisinde stabil dönemde yapılmış olan spirometri sonuçları kaydedildi. Alevlenmeler, tüm nedenlere bağlı bir yıllık mortalite ve yeniden hastaneye yatış incelendi. Tüm çalışma grubu için en az bir yıllık takip süresi tamamlandı. Çok boyutlu indekslerin mortalite ve gelecekteki yeniden hastaneye yatış tahmin gücü bu veriler doğrultusunda ROC analizi ile AUC deperleri hesaplanarak belirlendi. Bulgular: Çalışmamızda toplam 183 hasta değerlendirildi. Yaş ortalaması 68,9 ± 10,2 yıl idi. İndeks yatış sırasında mortalite görülmedi. Hastaların 31'i (% 16,9) takip süresi içinde (ortalama 15.2 ± 4.8 ay) kaybedildi. Ağır KOAH akut alevlenmelerinde, bir yıllık mortalite ve hastaneye yeniden yatış oranının yaş, cinsiyet, dispne düzeyi veya %FEV1'den etkilenmediği görüldü (p>0.05). Hasta 48 örnekleminin sadece %19'u kadın olduğundan, cinsiyetin mortalite veya yeniden hastaneye yatış üzerindeki etkisini yorumlamak zordur. Komorbiditelerden atriyal fibrilasyon (p= 0,002) ve obstrüktif uyku apne sendromu (p= 0,034) olmasının mortalitede artış ile ilişkili olduğu bulundu. Aterosklerotik kalp hastalığı (p= 0,041) ve hipertansiyon (p= 0,011) olması yeniden hastane başvurusunda artış ile ilişki göstermekteydi. Son 1 yıl içinde akut alevlenme olması (p= 0,0001) ve indeks yatıştan sonra yeniden akut alevlenme ileile hastane başvurusu (p= 0,001) da artmış mortaliteylel ilişkiliydi. Hastalar GOLD ABCD gruplarına ayrıldıklarında, A'dan D'ye gidildikçe mortalite riskinin arttığı görüldü (p= 0,0001). CODEx skorunun (AUC 0.630, p= 0.02), BODEx (AUC 0.621, p= 0.032) ve ADO (AUC 0.567, p= 0.203) ile karşılaştırıldığında 1 yıllık mortaliteyi öngörmede en başarılı olduğu görülmüştür. Sonuç: CODEx KOAH hastalarında mortaliteyi öngörmede diğer indekslerden üstün bulunmuştur. Klinik kararın yanı sıra, CODEx KOAH hastalarının tedavisinde de yardımcı olabilir. Prognostik indekslerin kullanımının KOAH yönetimini iyileştirip iyileştirmediği veya hastaların sağlığına etkisi şu anda bilinmemektedir; bunu belirlemek için daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir. Farklı ülkelerde kullanılan bu prognostik modeller, diğer ülkelerin popülasyonlarında genelleştirilmeden önce doğrulanmalıdır.