Streptozotosin diyabetik sıçanların kalp-damar yanıtları üzerinde sodyum molibdat tedavisinin etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU ARIOĞLU
Danışman: ARİF TANJU ÖZÇELİKAY
Özet:75 ÖZET Streptozotosin Diyabetik Sıçanların Kalp-Damar Yanıtları Üzerine Sodyum Molibdat Tedavisinin Etkisi Diyabetle ilişkili kardiyovasküler hastalıklar insan ve deney hayvanlarında görülen diyabetik morbidite ve mortalite'nin en önemli nedenidir, öte yandan, sodyum molibdat (Mo) streptozotosin (STZ) ile diyabet yapılmış sıçanlarda insülin benzeri etkilere sahiptir. Bununla birlikte, diyabetle ilişkili kardiyovasküler bozukluklar üzerinde Mo'nun etkinliği henüz araştırılmamıştır. Bu nedenle çalışmamızda, kronik oral molibdat tedavisinin STZ-diyabetik sıçanların kalp fonksiyonu ve damar yanıtları üzerinde yararlı etkisinin olup olmadığı incelenmiştir. STZ injeksiyonundan 1 hafta sonra, erkek Wistar sıçanlar 4 gruba bölünmüştür. Kontrol, Mo tedavili kontrol, diyabetik ve Mo tedavili diyabetik. Tedavi, kontrol ve diyabetik sıçanların yem ve sularına 10 hafta süreyle Mo katılarak yapılmıştır. Plazma glukoz düzeyleri diyabetik sıçanlarda Mo tedavisiyle azalmış; ancak kontroller düzeyine inememiştir. Yem ve su tüketimi tedavi edilmemiş diyabetlerle karşılaştırıldığında, tedavi yapılmış sıçanlarda azalmıştır. Molibdatın bu etkileri plazma insülin düzeyindeki bir artıştan kaynaklanmamaktadır. Kontrollerde, Mo tedavisi plazma glukoz, yem ve su tüketiminde bir etki yapmamıştır. Ancak tedavi, kontrol sıçanların plazma insülin düzeyini anlamlı olarak azaltmıştır. Normal yem ve su tüketimine karşın, Mo tedavili kontrol sıçanların beden ağırlıklarındaki artış düşük kalmıştır. Mo tedavisi, diyabetik sıçanlarda glukoz toleransını düzeltmesine rağmen, kontrollerle karşılaştırıldığında bu gruptaki sıçanların glukozu hala kullanamadıkları görülmüştür. Kronik Mo tedavisinden sonra, kalp fonksiyonu ve damar yanıtları incelenmiştir. Sıçanların kalp fonksiyonları, sabit hızda perfüze edilmiş izole kalplerde tayin edilmiştir. Kontrol grupla karşılaştırıldığında tedavi edilmemiş diyabetik sıçan kalplerinde sol ventrikül basıncın, ventikülün kasılma (+dp/dt) ve gevşeme hızlarının (-dp/dt) azaldığı saptanmıştır. Damar düz kas fonksiyonu üzerine diyabetin etkisi aort halkaları üzerindeki fenilefrin ve asetilkolin yanıtlarıyla incelenmiştir. Kontrollerle karşılaştırıldığında diyabetik damarların kasılma yanıtlarının anlamlı olarak arttığı bulunmuştur, öte yandan, asetilkolin ile elde edilen gevşeme yanıtlarının tedavi edilmemiş kontrol ve diyabetik grupları arasında anlamlı olarak farklı olmadığı saptanmıştır. 10 haftalık Mo tedavisi diyabetik sıçan kalp ve aort preparatında görülen fonksiyonel bozuklukları önlememiştir. Bu sonuçlar, antihiperglisemik etkisine karşın, Mo tedavisinin diyabetin yol açtığı kardiyovasküler bozuklukları önlemede etkili olmadığını göstermektedir. Anahtar sözcükler: Streptozotosin, Diyabetik sıçanlar, molibdat, kalp, aort