Mikrobiyota kaynaklı post-biyotik mediatörlerin kanser hücreleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DIAA ZATARI
Danışman: Fadime Kıran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünya genelinde birçok kişiyi etkileyen kanser, kardiyovasküler hastalıklardan sonra ilk sırada yer alan ölüm nedeni olarak dikkat çekmektedir. Son yıllarda gerçekleştirilen çalışmalardan elde edilen veriler, kanser araştırmalarında mikrobiyotayı oldukça önemli bir araştırma alanı haline getirmiştir. Bu çalışmanın amacı, mikrobiyota kaynaklı post-biyotik mediatörlerin (PM) anti-kanser etkilerini belirlemektir. Bu amaçla, bugüne kadar gerçekleştirilen analizler neticesinde tek bir spontan tümör gelişimi vakası kaydedilmemiş olan ve deneysel olarak indüklenen karsinogeneze direnci ile önemli bir model organizma olarak kabul edilen kör köstebek sıçanı Spalax spp.'nin bağırsak mikrobiyotasından Ligilactobacillus animalis bakterisi izole edilmiştir. Bakterinin fermentasyon sırasında ürettiği PM'lerin Hep-40 insan hepatoselüler kanser hücreleri üzerindeki anti-proliferatif etkileri ise apoptoz, hücre döngüsü, hücre göçü ve koloni oluşumu açısından araştırılmıştır. Elde edilen veriler, 100 μg/mL PM dozunun Hep-40 hücrelerinin toplamda %65'ini apoptoza yönlendirdiğini, hücre göçünü kontrole kıyasla %24 oranında azalttığını, koloni oluşumunu ise %40'a kadar düşürdüğünü göstermiştir. Stearik asit ve oleik asit gibi yağ asitlerinin yanı sıra B vitamin kompleksleri, çeşitli amino asitler, fenolik bileşikler ve organik asitler açısından zengin bir içeriğe sahip olduğu tespit edilen PM'lerin doza bağlı olarak DPPH radikal giderimini arttırdığı, 50 mg/mL PM'nin ise %100 giderim sağladığı belirlenmiştir. Mevcut çalışma kapsamında, eşsiz biyolojik karakteristikleri ile dikkat çeken Spalax spp. mikrobiyotası kaynaklı bir bakteri ilk kez izole edilmiş olup PM'lerin kanserle ilgili yolaklarda nasıl rol oynayabileceğine dair önemli veriler elde edilmiştir. Sonuç olarak, kanser hastalığını önlemek veya tedavi etmek amacıyla yeni ve doğal bir terapötik ajanın keşfine yönelik ön araştırmalar gerçekleştirilmiştir.