Kaçkar ve Aladağlar'da bulunan bazı alpin göllerde zooplankton faunasının ve Daphnia sp. türlerinin filogenetik açıdan araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR GÜRBÜZER
Danışman: AHMET ALTINDAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Alpin göllerin bulunduğu bölgeler, antropojenik etkilerden oldukça az etkilenmektedirler ve sistemin kurucu taksonlarından olan zooplanktonik canlıların taksonomik ve ekolojik yönden araştırılması için uygun ortam sağlamaktadırlar. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin alpin konumlu göllerinde zooplankton faunasını ve komunite yapısı araştırmak, Daphnia sp.'nin populasyon içi ve populasyonlar arası ilişkilerini incelemektir. Türkiye'nin Kuzey ve Güney bölgelerinde bulunan dağ silsilelerinden; Kuzey Anadolu Dağları'nın Kaçkarlar Bölgesi'nde Verçenik Dağı'nın bir uzantısı olan Tatos Dağı'nın eteklerinde bulunan Sulak ve Moçar Gölleri ile Toros Dağları'nın Anti-Toros uzantısı içerisinde yer alan Aladağlar Milli Parkı içerisindeki Yedigöller Platosu'nda bulunan ve yaz aylarında kurumayan beş adet göl bu çalışma için seçilmişlerdir. Yedigöller Platosu'na 2010 ve 2015 yılı Ağustos Ayları'nda, Kaçkarlar Bölgesi'ne ise 2015 yılında arazi çalışmaları düzenlenmiştir. Çalışma sonucunda, Rotifera'dan 20, Cladocera'dan 5 ve Copepoda'dan 3 tür teşhis edilmiştir. Daphnia sp.'nin mitokondriyal COI gen bölgesi ve çekirdek ribozomal DNA'nın ITS1 gen bölgesi seçilmiş, DNA barkodlama yöntemi kullanılarak genetik karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Populasyon içi ve populasyonlar arası farklılıklar araştırılmış, filogenetik analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda, Kaçkarlar Bölgesi'nde zooplankton faunasının Yedigöller Platosu'na göre daha fakir olduğu bulunurken, her iki araştırma bölgesinden elde edilen Daphnia sp.'lerin arktik kökenli Daphnia pulex grubuna ait oldukları belirlenmiştir. Kuzey ve güney bölgelerdeki Daphnia gr. pulex populasyonları arasında genetik farklılaşma derecesi 0.799 olarak bulunmuştur. Her iki bölgedeki populasyonlar mitokondriyal DNA açısından Daphnia pulicaria bulunurken, çekirdek DNA'ya göre Daphnia pulex tespit edilmiştir.