Türkiye’de Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Edinimine Ulusaşırı Bir Bakış


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, COĞRAFYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sibel Can Çetinkaya

Danışman: Ertuğrul Murat Özgür

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünyada pek çok devlet, yabancı yatırımcılardan yararlanmak amacıyla üyeliklerini tahsis etmektedir. Yakın zamanda bu pratik, Türkiye'de başlamıştır ve kısa sürede Türkiye, en popüler vatandaşlık programlarından birine sahip olmuştur. Ancak, kimlerin neden vatandaşlık edindiği ve yatırım yoluyla vatandaşlık piyasasında hizmet sağlayan aracıların, nasıl bir sistem oluşturduğu ve yatırım yoluyla vatandaşlık programı üzerine etkileri bilinmemektedir. Bu çalışmada, mevcut soruların yanıtlanması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Türkiye'nin 6 şehrinde yatırım yoluyla vatandaşlık edinen ve vatandaşlık satışına hizmet sağlayanlardan oluşan 46 kişi ile görüşme yapılmıştır. Bunun yanı sıra gözlem ve doküman analizi yapılmıştır. Mevcut veriler, ilgili kurumlardan alınan istatistiki veriler ile desteklenmiştir. Araştırma kapsamında, Türkiye'nin yatırım yoluyla vatandaşlık piyasasının bölgesel ve küresel bir görünüme sahip olduğu, yatırımcıların farklı motivasyonlara sahip olduğu anlaşılmıştır. Türkiye'nin vatandaşlık piyasasında çok sayıda kişinin faaliyet gösterdiği; aracıların sistemi mobilize etmek için organizasyonel ve kurumsal yapılarını güçlendirdikleri; görünür ve görünmeyen ağlara sahip olduğu ve bu ağlarla ilişkilendikleri anlaşılmıştır. Aracıların, çoklu ilişki ağları içerisinde konumlandığı belirlenmiştir. Aracılar, bu ilişkilerinde etkisiyle yatırım yoluyla vatandaşlık programını, farklı aşamalarda şekillendirmiş ve yatırımcıların sosyo-mekansal mobilizasyonunu etkilemiştir. Türkiye'nin yeni vatandaşlık pratiğinin çoklu sonuçlarının olduğu ve bu alanda daha fazla araştırma yapılmasına ihtiyaç olduğu anlaşılmıştır.