Çocuk evleri sitesinde çalışan bakım elemanlarının problem çözme becerileri, öğrenilmiş güçlülük ve çocuk sevme düzeyleri arasındaki ilişki (Ankara ili örneği)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SOSYAL HİZMET ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMEL ÖZTÜRK
Danışman: EMİNE ÖZMETE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, korunma ve bakım altında bulunan çocuklarla çalışan bakım elemanlarının öğrenilmiş güçlülük düzeyi ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tasarlanmış ve yürütülmüştür. Çalışma ile katılımcıların problem çözme becerileri, öğrenilmiş güçlülük ve çocuk sevme düzeyinin yaş, eğitim, sorumluluk alanı, sosyo-ekonomik durum ve hizmet verilen grup değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği saptanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın evrenini Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı kuruluşlarda çalışan bakım elemanları oluşturmaktadır. Örneklem, Ankara ve Saray Çocuk Evi Sitelerinde çalışan bakım elemanlarını kapsamaktadır. Bakım elemanları tam sayı ile araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada kapsamında veri toplama aracı olarak Rosenbaum (1980) tarafından geliştirilen ve Dağ (1991) tarafından Türkçeye çevrilen Rosenbaum'un Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği (Kendini Denetleme Ölçeği)' (RÖGÖ) ve Heppner ve Peterson'ın (1982) geliştirmiş olduğu ve Türkiye'ye uyarlama çalışmaları Taylan (1990) ile Şahin, Şahin, ve Heppner (1993) tarafından yapılmış olan Problem Çözme Envanteri (PÇE) ile Türkiye için geçerlilik ve güvenirlilik çalışması Duyan ve Gelbal (2008), tarafından yapılan Barnett Çocuk Sevme Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca araştırmaya katılanlara ilişkin sosyo-demografik bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından bir Soru Forumu hazırlanmıştır. Çocuk evleri sitesinde çalışan 220 bakım elemanına dağıtılan anketlerden doldurulan 204 anket değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmaya katılan bakım elemanlarının problem çözme becerileri, öğrenilmiş güçlülük ve çocuk sevme düzeyinin yaş, ekonomik düzey, sosyal hizmet sunulan çocukların yaş grubu değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi amacıyla, tek yönlü ANOVA istatistiksel yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca bakım elemanlarının öğrenilmiş güçlülük, problem çözme becerileri ve çocuk sevme düzeyi arasındaki ilişki Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı ile incelenmiştir. Buna ek olarak, bakım elemanlarının problem çözme becerileri, öğrenilmiş güçlülük ve çocuk sevme düzeyi ile hizmet içi eğitim programlarında alınan eğitimler arasındaki ilişki t testi kullanılarak hesaplanmıştır. Rosenbaum Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği, Problem Çözme Envanteri ve Barnet Çocuk Sevme Ölçeği'nden elde edilen puanların iç tutarlılık anlamındaki güvenirliği Cronbach Alpha güvenirlik katsayıları hesaplanarak belirlenmiştir. Sırasıyla her bir ölçek için Cronbach Alpha değerleri 0,86, 0,827 ve 0,84 olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamına alınan bakım elemanlarının tamamı kadındır, çoğunluğu 30-40 yaş aralığında ve evlidir. Bakım elemanlarının problem çözme becerileri ve öğrenilmiş güçlülük düzeyleri orta düzeyde bulunmuştur. Bakım elemanlarının çocuk sevme düzeyi de iyidir. Bakım elemanlarının öğrenilmiş güçlülük düzeyi ile problem çözme becerileri arasında pozitif yönde orta düzeyde (0,408, p<.01) anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Benzer şekilde, öğrenilmiş güçlülük düzeyi ile çocuk sevme düzeyi arasında pozitif yönde, anlamlı bir ilişki bulunmuş olup ilişkinin büyüklüğünün (0,156, p<.05) düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan problem çözme becerileri ile çocuk sevme düzeyi arasında da pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu bulunmuş olup ilişkinin büyüklüğünün (0,294, p<.01) orta düzeyde olduğu değerlendirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Bakım elemanları, çocuk sevme, öğrenilmiş güçlülük, problem çözme becerileri, sosyal hizmet.