Ekolojik sosyal hizmet bakış açısından kent ortamında doğa deneyiminin engellilik bağlamında incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Hizmet , Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İRFAN DOĞAN

Danışman: Gonca Polat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, ekolojik sosyal hizmet bakış açısından kent ortamında bireylerin doğa deneyimlerini engellilik odağında incelemektir. Bu araştırmada sırasıyla kentte yaşayan bireylerin (engelli ve engelli olmayan) doğa etkinlikleri, doğa ile ilişkileri ve doğaya bağlılıkları belirlendiği ve sonrasında ortopedik engellilerin doğa deneyimi incelendiğinden dolayı sıralı açımlayıcı karma yöntem modeli kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda tarama araştırması ve örnekleme tekniği olarak ulaşılabilir örnekleme tekniği kullanılarak 225 engelli ve 225 engelli olmayan bireye ulaşılmıştır. Nitel boyutta ise fenomenolojik desen ve örnekleme tekniği olarak uygun örnekleme tekniği kullanılarak 15 ortopedik engelliye ulaşılmıştır. Araştırmanın nicel veri toplama aracı araştırmacı tarafından geliştirilen "Sosyo-Demografik Bilgi Formu", "Doğa Etkinliği Bilgi Formu", "Doğa İle İlişkili Olma Ölçeği" ve "Doğaya Bağlılık Ölçeği" olmak üzere 4 aşamadan oluşan anket formudur. Araştırmanın nitel veri toplama aracı ise ortopedik engellilerin doğa deneyimlerini incelemek için araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Nicel verilerin analizinde, sırasıyla betimsel istatistikler yapılmış; normallik dağılımı sonucuna göre verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılarak parametrik olmayan testler (Ki-Kare Testi, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H Testi, Sperman Korelasyon Testi) uygulanmıştır. Araştırma nitel verilerinin çözümlenmesi MAXQUDA programı kullanılarak içerik analizi yöntemi ile yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesi gerçekleştirilmeden önce verilerin dökümü, analiz öncesi hazırlıklar ve daha sonra tümevarım yoluyla analiz edilmesi sırası takip edilmiştir. Engellilerin engelli olmayanlara ve ortopedik engellilerin diğer engel gruplarına göre doğa ile ilişkilerinin ve doğaya bağlılık düzeylerinin daha düşük olduğu bulunmuştur. Ortopedik engellilerin doğa deneyiminin ise gelişim boyutu ve içerik boyutu doğa deneyimi olarak açıklanabildiği görülmüştür.