Bazı ksantin türevlerinin modifiye kalem grafit elektrotta elektrokimyasal tayini ve dna ile etkileşimleri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Alper Fitoz

Danışman: Zehra Yazan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada ksantin ve iki N-metil türevi teofilin ve teobrominin eşzamanlı elektrokimyasal analizi için yeni bir elektrokimyasal platform üretilmiştir. Elektrokimyasal platformun yüzeyi taramalı elektron mikroskobu ve enerji-dağılımlı X-ışınları spektroskopisi teknikleri ile karakterize edilmiş, performansı ise dönüşümlü voltametri ve elektrokimyasal empedans spektroskopisi teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Ksantin ve iki N-metil türevinin bu platform yüzeyindeki elektrokimyasal davranışları dönüşümlü voltametri ve diferansiyel puls voltametrisi teknikleri ile incelenmiştir. NiO, çok duvarlı karbon nano-tüp ve doğal kil materyali ile geliştirilen yeni elektrokimyasal platform diferansiyel puls yöntemi ile birlikte ksantin, teofilin ve teobrominin eşzamanlı tayini için kullanılmıştır. Destek elektrolitin pH değişimi ile ksantin, teofilin ve teobrominin anodik pik akım ve potansiyellerindeki değişim incelenmiştir. Geliştirilen eşzamanlı analiz yöntemi seçicilik, üç farklı matriste yapılan gerçek numune çalışmaları ve girişim çalışmaları ile test edilmiştir. Ayrıca bu üç maddenin DNA etkileşimi geliştirilen elektrokimyasal platformda incelenmiştir. Her üç madde için de DNA ile etkileşimin termodinamik olarak istemli olduğu gösterilmiştir. Eşzamanlı analizde kullanılmayan kafein molekülü için elektrolit etkisi ile seçilen elektrolitin pH etkisi ve çıplak kalem grafit elektrot yüzeyindeki davranışı dönüşümlü voltametri, diferansiyel puls ve kare dalga voltametri teknikleri ile araştırılmıştır. Belirlenen optimum şartlar altında diferansiyel puls ve kare dalga voltametri teknikleri için birer analiz yöntemi geliştirilmiş ve geliştirilen yöntemler gerçek numune ve girişim çalışmaları ile test edilmiştir. Geliştirilen iki yöntem gerçek numune analizlerini etkili bir şekilde gerçekleştirmiştir. Ayrıca DNA etkileşimi söz konusu iki teknik ile incelenerek kafeinin DNA'ya bağlanmasının termodinamik olarak istemli olduğu da gösterilmiştir. DNA komplekslerinin çalışılan dört madde için de zayıf elektrostatik kuvvetler yardımı ile oluştuğu belirlenmiştir.