K-562 hücre serilerinde imatinib'e karşı gelişen dirençte rol oynayan gen ifade değişimlerinin saptanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YALDA HEKMATSHOAR
Danışman: ASUMAN SUNGUROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İmatinib mesilat, BCR-ABL tirozin kinazın seçici inhibitörü olarak tasarlanan etkili bir terapötik ajandır. İmatinib ve diğer TKI?ler KML hastalığının tedavisinde kullanılarak hayatta kalma şansını artırmaktadır ama hastaların bazılarında TKI?lerine özellikle İmatinibe karşı direnç gelişmekte ve tedavinin başarısız olmasıyla hastalığın yeniden nüks etmesine neden olmaktadır. KML?de ilaç direnciden sorumlu mekanizmalar arasında BCR-ABL genindeki mutasyonlar ve BCR-ABL?den bağımsız diğer mekanizmalar görev almaktadır. Bu tez çalışmasında BCR-ABL?dan bağımsız mekanizmalar araştırılmıştır. İlaç taşınmasından sorumlu taşıyıcı proteinlerinin ifade seviyelerindeki artış ve azalma, apoptoz sinyal yolaklarının inhibisyonu, otofajinin indüklenmesi, DNA tamir mekanizmasındaki artış ve transkripsiyon faktörlerindeki değişimler, ilaç direncinin oluşumunda ve KML tedavisinin başarısızlığında görevli BCR-ABL?den bağımsız mekanizmalar arasındadır. Bu tez çalışmasında in-vitro ortamda insan KML hücresi olan K562 hücre serisi kullanılarak; K562 hücrelerine (K562s) artan dozlarda İmatinib uygulanarak 5µM İmatinibe karşı dirençli (K562r) hale getirilmiştir. İlaç influks ve efluks genleri, pluripotent kök hücre karakterinde rol oynayan genler, apoptoz ve otofajiden sorumlu genler ve tamirden sorumlu gen ifade değişimleri kıyaslanarak ilaç direncinde etkili olabilecek yolaklar incelenmiştir. Bu tez çalışması sonunda; ilaç influks ve efluks genlerinden MDR-1, BCRP,OCT-1?in; gen ifadelerinde anlamlı değişiklikler olduğunun belirlenmesi ve özellikle MDR?nin ifadesindeki artış dirençle primer ilişkili bulunmuştur. Apoptoz ve otofaji yolaklarındaki gen ifade değişimleri en etkin olarak BCL-2 ve BECLIN1?de gözlenmiştir. Düşük doz İmatinib direncinden BCL-2 sorumlu iken yüksek doz İmatinib direncinde otofajinin bu sürece katıldığı belirlenmiştir. Bu çalışmada ayrıca kök hücre karakterinden ve kendini yenilemeden sorumlu OCT-4, NANOG, SOX-2 genlerinin ifadeleri İmatinib direncinde düşük dozdan yüksek doza doğru orantılı olarak arttığı belirlenmiştir. İlave olarak DNA onarım genlerinden MSH ve MLH gen ifadelerinin İmatinib direnç gelişiminde rol oynadığı belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Apoptoz, İmatinib direnci, KML, Otofaji