Modern Arap şiirinde divan ekolünün yeri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE DİREKLER
Danışman: ÖMER ACAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarih boyunca Mısır, Batı nezdinde Arap ülkeleri arasında ayrıcalıklı bir konuma sahip olmuştur. Mısır'a olan bu ilginin en önemli sebebi önemli bir coğrafi konumda bulunuyor olmasıdır. Bu nedenle Batı'nın gözleri Mısır üzerinde olmuş ve her zaman kontrolü altında tutma mücadelesi vermiştir. Batı'nın Mısır'a olan bu ilgi ve alakasının bir sonucu olarak Batı'dan gelen tüm yeniliklerle ilk önce Mısır tanışmıştır. Yeniliklerle tanışma da ne yazık ki hep işgallerle olmuştur. Osmanlı Devleti'nin gücünü kaybetmesini fırsat bilen Fransa hemen harekete geçmiş ve Mısır'ı işgal ederek kendi kültürünü Mısır'da yayma mücadelesi vermeye başlamıştır. Bu çabaları sonucunda Fransa amacına ulaşmış ve Mısır'ın yüzünü Osmanlı Devleti'nden Batı'ya doğru çevirmesini sağlamıştır. 1882 yılında İngiliz işgali ile Mısır uzun yıllar İngiliz esareti altında yaşamak zorunda kalmıştır. Emperyalist bir anlayışa sahip olan İngilizler kendi kültürlerini Mısır toplumunda kabul ettirebilmek için çeşitli yollar aramışlar ve bunu başarmanın en etkili yolunun da eğitim ve öğretim olduğu kanaatine varmışlardır. İngiliz kültürünün toplumun aydın kesimi tarafından kabul görmesini sağlamak için başarılı çocukların eğitim ve öğretim görecekleri yüksek öğretmen okulları açmışlardır. Burada okuyan öğrenciler İngiliz edebiyatçılarını yakından tanımışlar ve onların eserlerini okuma fırsatını bulmuşlardır. Böylece iyi düzeyde İngilizce konuşabilen ve İngiliz edebiyatından etkilenen bir aydınlar sınıfı oluşmuştur. Dîvan Ekolü İngiliz romantizminden etkilenmenin sonucunda oluşan bir ekoldür. Abdurrahman Şukrî, 'Abbas Mahmûd el-'Akkâd ve 'Abdulkâdir el-Mâzinî tarafından oluşturulan Dîvan Ekolü şairleri İngiliz romantik şiirinin etkisiyle Modern Arap şiirine pek çok yenilik getirmişlerdir. İngiliz Ekolü adı da verilen bu ekole daha sonradan Dîvan Ekolü denmesinin sebebi, 'Abbas Mahmûd el-'Akkâd ve 'Abdulkâdir el-Mâzinî tarafından kaleme alınan ve 1921 yılında iki cilt halinde yayımlanan ed-Dîvan fî'l-Edeb ve'n-Nakd adlı eserdir. Bu eser modern Arap şiirinde çok önemli bir yere sahiptir. Şiire pek çok yenilik kazandırmakla kalmamış ilk modern edebi eleştiri kitabı olarak da tarihe geçmiştir. Hâlil Mutrân'la başlayan Arap şiirinde yenilik hareketleri Dîvan Ekolü ile yükselişe geçmiş ve kısa sürede edebiyat dünyasında çok büyük bir etki oluşturmuştur. Ancak Dîvan Ekolü çalışmalarına uzun süre devam edememiş ve onyedi yıl içinde dağılmak zorunda kalmıştır. Dağılmanın sebebi Abdurrahman Şukrî ve Abdulkâdir el-Mâzinî arasında karşılıklı suçlamalar olmuştur. Bu ekolün dağılmasından sonra Apollo Grubu romantik şiir anlayışını devam ettirmiştir. İkinci Dünya Savaşı sonrasında romantizm yavaş yavaş gözden düşerek yerini başka ekollere bırakmıştır.