XX. Yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri'nde Selefîlik


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜNİRE GÖZDE AYGIN

Danışman: SÖNMEZ KUTLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

XX. yüzyıl, İslâm bünyesinde birçok dinî-siyâsî hareketlerin yaşandığı bir dönemdir. İslâm bünyesinde gerçekleşen ve Selefî düşünce tarzından büyük ölçüde etkilenen hareketler, gelişen teknoloji sayesinde dünyanın her köşesinde etkisini göstermiştir. Bu yayılma sürecinin etkisiyle Selefîlik, Batı'da başta İslâmî kökencilik olmak üzere İslamcılık, Vehhâbîlik gibi pek çok diğer kavramla siyâsî menfaatler gözetilerek özdeşleştirilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri Selefîlerinin ise kendilerini Selefîliğin yanı sıra, İslâmî kökenci, Ehl-i Âsâr, Ehl-i Hadîs ve Vehhâbî olarak anmaktadırlar. Suudî Arabistan tarafından XX. yüzyılın ikinci çeyreğinden itibaren yumuşak güç olarak kullanılan Selefîlik, hem Suudî Arabistan desteğiyle hem de gelişen teknoloji vasıtasıyla Amerika Birleşik Devletleri'nde ilk aşamada Afro-Amerikanlar arasında yer edinmiştir. Afro-Amerikan nüfusla birlikte Amerika Birleşik Devletleri'nde varlık sahasına giren Selefîlik ilk etapta Amerikan hapishanelerinde bulunan Afro-Amerikan nüfus tarafından rağbet görmüş, ardından bünyesine eğitim düzeyi daha yüksek farklı ırklardan bireyleri de almıştır. Amerika Birleşik Devletleri'nde Selefî söylem, geneli itibarıyla Vehhâbî ulemanın tekelinde şekillenmektedir. Bu nedenle, Selefî çevrelerde İbn Teymiyye ve Muhammed b. Abdülvehhâb'a karşı aşırı bir saygı ve hürmet söz konusudur. Selefîlerin kendilerini kurtuluşa eren fırka olarak kabul etmeleri, Selefîlik dışında kalan diğer mezheplere ve topluluklara tekfirci, savunmacı ve eleştirel bir söylem geliştirmelerine neden olmuştur.