KİT'lerin kurulma nedenleri, tarihsel analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ ABUKAN

Danışman: SERDAL BAHÇE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Türkiye'nin ekonomik kalkınma hareketine önemli katkılar sağlamıştır. Özellikle sanayi sektörünün gelişiminde KİT'ler önemli bir rol oynamıştır. KİT'ler, planlı sanayileşme hareketinin başlatıldığı 1930'lu ve bu sanayileşme hareketinin ikinci halkasını oluşturan 1960'lı yıllarda ekonomi politikalarının temel yürütücüsü olmuşlardır. Bu çalışmada, Türkiye'de planlı dönemlerin en önemli kamu iktisadi politika araçları olan KİT'lerin kuruluş nedenlerinin hangi içsel ve dışsal faktörlere dayandığı tartışılmaktadır. Tartışma, planlı dönemler çerçevesinde iki ayrı bölümde yürütülmüştür. Bu iki bölümde KİT'leri doğuran tarihsel süreç, siyasi ve ekonomik bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Böylece KİT'lerin hangi ideolojik, ekonomik ve konjonktürel nedenlerle kurulduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır.İncelenen planlı dönemlerde kurulan KİT'ler dikkate alınarak bir değerlendirme yapıldığında; ithal ikameci sanayileşme sürecinin ilk aşaması olan temel tüketim mallarının yerli üretiminin 1930'lu yılların dışa olabildiğince kapalı ve uluslararası ihtisaslaşma anlayışına karşı olunan ortamında, ikinci aşaması olan ara malları üretiminin ise 1960'lı yılların dışa bağımlı ve karma ekonomi koşullarında KİT'ler eliyle gerçekleştirildiği söylenebilir. Bu süreç yürütülürken ekonomi politikaları asla kapitalist gelişim çizgisinin dışına çıkarılmamıştır.Kısacası çalışmada KİT'lerin kuruluş nedenleri, iktisadi politika aracı olarak önem kazandıkları planlı dönemler çerçevesinde incelenmekte ve bu kuruluş nedenlerinin ülke içinde ve dünyada ortaya çıkan ekonomik ve siyasi gelişmelere bağlı olarak değişim gösterdiği öne sürülmektedir.