Böbrek transplant hastalarında diyette sodyumkısıtlamasının kan basıncı üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Yandal Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEKİ SOYPAÇACI
Danışman: ŞULE ŞENGÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:HT, böbrek transplantasyonundan sonra birçok sebebe baglı olarak sıkça karsılasılan bir problemdir. Posttransplant HT'nin en sık sebepleri transplant öncesi HT olması, kronik allogreft nefropati varlıgı ve hastalara uygulanan immünosupressif tedavidir. Posttransplant HT, böbrek transplant hastalarında kardiyovasküler hastalık insidansındaki artıs yanında, greft yetmezligi yönünden de bagımsız bir risk faktörü olarak etki eder. Günümüzde HT tedavisinde tuz kısıtlaması, yaygın sekilde önerilmesine ragmen posttransplant HT ile diyetteki tuz alımı arasındaki iliski fazlasıyla incelenmemistir. Bu nedenle 38 hipertansif böbrek transplant alıcısında diyetteki tuz kısıtlamasının, posttransplant HT üzerindeki etkisini incelemeyi amaçladık. Böbrek transplantasyonu üzerinden en az 6ay geçmis, stabil greft fonksiyonlu, idame dozda üçlü immünosupressif tedavi alan, 24-saatlik idrarında sodyum atılımı 80mmol/gün üzerinde olan, antihipertansif ilaç kullanma hikayesine göre hipertansif olarak degerlendirilmis ve bazal kan basınçları 120/80mmHg olan 38 böbrek transplant hastası çalısmaya alındı. Çalısma öncesi hastaların ofis kan basıncı ve 24-saatlik AKBT kayıtları yapıldı. Serum biyokimya ve hemogram ölçümleri yanında 24-saatlik idrarda sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, kreatinin ve protein atılımı ölçüldü. Sabahki ikinci idrar spot idrar olarak alındı. Spot idrarda sodyum, protein, kreatinin düzeyleri bakılarak protein/kreatinin ve Kawasaki formülüne göre günlük idrardaki sodyum atılımı belirlendi. Tüm hastalara uzman diyetisyen kontrolünde 80mmol/gün geçmeyen düsük sodyum içerikli diyet, 14gün süreyle verildi. Ondört günlük diyet sonunda tüm ölçümler tekrar edilerek, sonuçlar karsılastırıldı. Böbrek transplant hastalarında diyette sodyum kısıtlamasının, 24-saatlik idrarda ve spot idrarda sodyum atılımındaki azalmayla beraber; ofis sistolik ve diyastolik kan basınçlarını, 24-saatlik AKBT'de ortalama ve gündüz ölçülen sistolik ve diyastolik kan basınçlarını istatistiksel olarak aynı önemde, anlamlı düsürdügü görüldü (her biri için p<0.001). 24-saatlik AKBT'de gece sistolik ve diyastolik kan basıncında elde edilen düsme ortalama ve gündüz ölçülen degerlere göre daha az önemliydi (sırasıyla p<0.05 ve p<0.01 ). AKBT'deki bu degisimler yanında, diyette sodyum kısıtlamasının dipper ve non-dipper HT gelisimine etki etmedigi görüldü. 24-saatlik idrarda sodyum atılımındaki anlamlı azalmayla beraber idrarda kalsiyum ve magnezyum atılımlarında anlamlı azalma oldugu, potasyum ve 28 protein atılımı yönünden düsük sodyum içerikli diyetin etkisinin olmadıgı görüldü. Sonuçta hipertansif böbrek transplantasyon alıcılarında, antihipertansif ilaç tedavisiyle birlikte diyette alınan sodyumun 80mmol/gün düzeyinde kısıtlanması, ofis ve 24-saatlik AKBT'de ölçülen kan basınçlarını etkili sekilde düsürmektedir.