Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE YARAR
Danışman: GÜLSÜN LEYLA UZUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:'Anlatı Metinlerinde Metin Dünyasını Belirginlestiren Dilsel Düzenlemeler' adlı bu çalısmanın ilk üç bölümünde yüzey metinlerde aranacak özelliklere iliskin kuramsal taban olusturulmaktadır. Bu amaçla birinci bölümde metin türleri üzerine yapılan tipolojilere yer verilmekte, metin türlerine özgü söylem dilbilgisel özellikler tablolastırılmaktadır. Bu bölümde ilk olarak Biber 1988'in metin tipolojisi tanıtılmakta ancak bu tipoloji İngilizce metinler temel alınarak olusturuldugu ve bilgilendirici metin ile olgusal metin ayrımını belirginlestiremedigi için çalısmada Saukkonen 1983'ün tipolojisi temel alınmaktadır. Metin türlerinin ardından anlatı söylemi ve çalısmada incelenen metin türlerinden biri olan kisisel deneyim anlatıları tanıtılmaktadır. İkinci bölümde kiplik/kip ayrımı netlestirilmekte ve metin türleri açısından önemli bir inceleme konusu olan gerçeklik ve gerçeklik-dısı kipliklerini içeren yapılara deginilmektedir. Bu bölümde çalısma için temel nitelikli olan bilgisellik kipligi ve alt türleri üzerinde de durulmaktadır. Üçüncü bölüm Elestirel Söylem Çözümlemesini ve genel prensiplerini içermektedir. Bu bölümde söylem ile ideoloji iliskisi açıklanmakta; söylemin ideoloji, ideolojinin de söylem üzerindeki etkileri yer almaktadır. Ayrıca söylemde ideolojiyi belirginlestiren yapılara deginilmektedir. Dördüncü bölüm rastlantısal örnekleme yoluyla belirlenen metinlerin ilk üç bölümde aktarılan özellikler açısından degerlendirildigi bölümdür. Bu bölümde metinler önce söylem dilbilgisel özelliklerine, daha sonra kiplik kodlamalarına göre sorgulanmaktadır. Elde edilen veriler Elestirel Söylem Çözümlemesi açısından degerlendirilmektedir. Çalısmanın sonuçların aktarılmasıyla ve metinlerin nesnelliginin yorumlanmasıyla son bulmaktadır.