Tuz ve kuraklık stresi altında geliştirilmiş domates (Solanum lycopersicum L.) bitkisinde katalaz geni mRNA ifade seviyesinin real time PCR ile belirlenmesi

ESRA GÜNDÜZER

Tuz ve kuraklık stresi altında geliştirilmiş domates (Solanum lycopersicum L.) bitkisinde katalaz geni mRNA ifade seviyesinin real time PCR ile belirlenmesi

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA GÜNDÜZER

Danışman: EMİNE SÜMER ARAS

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Abiyotik stres faktörlerinin, dokularda reaktif oksijen türleri (ROT) oluşumuna neden olan bir dizi morfolojik, biyokimyasal ve moleküler değişikliklere yol açarak, büyüme, verimlilik ve bitkilerin dağılımı üzerinde olumsuz etkileri vardır. Bu çalışma domates (Solanum lycopersicum L.) fidelerinde, tuz (NaCl) ve tuz stresine eş kuraklık (PEG) stresinin lipid peroksidasyonu ve katalaz gen ekspresyonu seviyesine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Fideler hidroponik olarak 15 gün geliştirilmiştir. Daha sonra 100 - 150 mM tuz ve 100 - 150 mM kuraklık ile muamele edilmiştir. Çalışmada çeşitli zaman aralıklarında (0, 3h, 6h, 9h, 12h, 24h, 48h) tuz ve kuraklık stresine maruz bırakılan domates bitkilerinde lipid peroksidasyonu malondialdehit içeriği belirlenerek ölçülmüş ve malondialdehit seviyesi büyük ölçüde değişkenlik göstermiştir. Katalaz geninin ekspresyonu, stres uygulamalarının etkisini hücre içi kararlı mRNA birikimini belirlemek amacıyla kantitatif real time PCR ile çalışılmıştır. Sonuçlar bir housekeeping gen (aktin) ve stres uygulanmamış kontrol grubu ile normalize edilmiştir. Katalaz gen ekspresyonu seviyesinde hızlı fakat sürekli olmayan bir düşüşün ardından kademeli bir artış olduğu gözlenmiştir. Sonuçlara göre 100 mM NaCl uygulamasında 9. saat, 150 mM NaCl uygulamasında 24. saat, 100 ve 150 mM PEG uygulamasında ise 6. saat katalaz gen ekspresyonu seviyesinin en yüksek olduğu zamanlardır. Tuz stresi sırasında ROT'ların üretimi büyük olasılıkla kuraklık stresi ile benzerlik göstermekte ve daha çok CO2 fiksasyonun azalmasıyla O2'ye elektron akışında artış meydana gelmesi ile ilgilidir.