Yoga farkındalık programının 60-72 aylık çocukların duygu düzenleme becerilerine ve annelerin görüşlerine etkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BESİME BİLMEZ

Danışman: Neriman Aral

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmada, Yoga farkındalık programının 60-72 aylık çocukların duygu düzenleme becerilerine ve annelerin görüşlerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma Bingöl İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bağımsız anaokullarına devam eden, 60-72 aylık çocuklarla anneleri ve öğretmenleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma nicel ve nitel karma araştırma yöntemlerinden yakınsayan paralel karma yöntem modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada "Genel Bilgi Formu", "Çocuklar İçin Duygu Yönetimi Ölçeği (Ebeveyn Formu)", "Duygu Düzenleme Ölçeği" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenini "Yoga Farkındalık Programı", bağımlı değişkenlerini ise "çocukların duygu düzenleme beceri düzeyleri ve annelerin program ile ilgili görüşleri" oluşturmuştur. Araştırmanın deneysel boyutunda öntest-sontest-kalıcılık testi kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunda ise görüşmeler kullanılmıştır. Deney grubuna Yoga Farkındalık Programı, on hafta boyunca haftada iki gün, 20-34 dakika şeklinde çocuklara uygulanmıştır. Elde edilen veriler uygun istatistik yöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, anne değerlendirmeleri Çocuklar İçin Duygu Yönetimi Ölçeği (Ebeveyn Formu) Öfke Alt Ölçeğinin tüm alt boyutlarından deney grubunda yer alan çocukların aldıkları ön test ve son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olduğu, Kaygı Alt Ölçeği düzensizlik ve başa çıkma alt boyutları üzerinde bir farklılık yarattırken, düzensizlik alt boyutu üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı, Üzüntü Alt Ölçeği başa çıkma alt boyutunda anlamlı düzeyde olumlu etki yarattırken engellenme ve düzensizlik alt boyutlarında anlamlı bir farklılık yaratmamıştır. Öğretmen değerlendirmeleri Duygu Düzenleme Ölçeği davranış yönelimi ve duygusal düzenleme alt boyutları üzerinde anlamlı bir farklılığa rastlanılmamıştır. Deney grubunda yer alan öğretmen ve annelerle program sonrasında yapılan görüşmelerde de öğretmen ve anneler çocuklarında değişim yaşandığını belirtmiş, özellikle öfke duygularının azaldığını, çevresindeki bireylerle yoga yapmaya istekli olduklarını, duygularını ifade etmede daha istekli olduklarını ifade etmişler, ancak program uygulama süresinin sınırlı sürede yapılmasını olumsuz bir görüş olarak belirtmişlerdir. Araştırma sonuçlarına dayanarak, çocukların duygu düzenleme becerilerinin gelişmesinde yoganın alternatif bir uygulama şekli olarak eğitim programlarına dahil edilebileceği, erken yaşta ve her yaş grubu ile çalışılabileceği, daha kapsamlı programların geliştirilmesi gerektiği şeklinde önerilerde bulunulmuştur.