Enerji yatırım projelerinin değerlendirilmesinde reel opsiyon yaklaşımı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN BİLİR
Danışman: GÜVEN SAYILGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yatırım projelerinin seçimi, firmaların gelecekteki nakit akımlarını ve dolayısıyla firma değerini etkileyen en önemli kararların başında gelmektedir. Geleneksel olarak yatırım projelerinin değerlemesi indirgenmiş nakit analizi (İNA) yöntemleri kullanılarak yerine getirilmektedir. Yatırım projelerinin değerlemesinde geleneksel İNA yöntemlerinin kullanıldığı durumlarda genellikle iki temel kaygı ön plana çıkmaktadır. Öncelikle, geleneksel yöntemlere yönelik analizler projenin içinde barındırdığı esneklikleri göz ardı etmektedir. Geleneksel yöntemlerde nakit akışlarını indirgemede kullanılan iskonto oranının sabit olarak kabul edilmesi, koşullar değişse dahi değerlemenin statik kalmasına neden olmaktadır. Yatırım fırsatlarının gelecekte bir şey yapma yükümlülüğünden ziyade bir hak olarak formüle edilebilmesiyle, opsiyon teorisinin sınırları emtiaları da kapsayacak şekilde genişlemiştir. Reel opsiyon olarak adlandırılan bu yeni anlayış, geleneksel yöntemlerin ihmal ettiği ?belirsizlik?, ?esneklik? ve ?dinamik öğrenme? gibi öğeleri değerleme sürecine dahil ettiği gibi, riskin olasılık dağılımları yoluyla ele alınmasına olanak sağlamaktadır. Reel opsiyon analizi, geleneksel yöntemlerin projenin kabul veya reddedilmesine yönelik karar yaklaşımını; ?erteleme, büyüme, genişleme, terk etme, seçeneklendirme? gibi açılardan geliştirmektedir. Reel opsiyon değerlemesinin en uygun olduğu alanların başında enerji sektörünün en önemli bölümlerden olan doğal kaynak yatırımları gelmektedir. Bu tarz sektörlerde fiyat ve rezerv miktarı gibi belirsizliklere ek olarak, yatırımların arama, geliştirme ve üretim gibi belirli aşamalara sahip olması, reel opsiyon analizine uygun ortamların doğmasına olanak sağlamaktadır. Bu çerçevede Çalışmada reel opsiyon analizin petrol ve doğal gaz yatırım projelerinde uygulaması ele alınmaktadır.