İnsanlarda sosyal robot algısı ve ruh sağlığı hizmetleri alanında robot teknolojisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Psikiyatri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA SARIGÜL
Danışman: SERPİL AYGÜN CENGİZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Değişen ve gelişen teknoloji ile robotlar sosyal yaşamın bir parçası olmaya başladığı gibi aynı zamanda sağlık, eğitim ve endüstriyel alanlarda da aktif olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle, insan ve robot etkileşimi alanında yapılan çalışmalar disiplinlerarası bir boyutta ele alınarak farklı ölçüm teknikleri kullanılmaya devam etmektedir. Sosyal bir varlık olarak insanın temel yetilerden biri diğer bireylerin ve hayvanların davranışları hakkında tahminlerde bulunmaktır. Robotlara yönelik algıda ne gibi farklılıklar meydana geldiğini araştırabilmek için bu çalışmada tahmine dayalı bilgi işleme paradigması kullanılmıştır. Bunun yanı sıra, çoklu duyu algılama sistemi üzerinden görsel - işitsel uyaran birlikteliği kullanılarak robot algısı açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada üç farklı formda (İnsan, Robot ve Android) statik görsel materyalden faydalanılmıştır. İşitsel uyaran için ise iki farklı ses kaydı (insan sesi, robot sesi) kullanılmıştır. Çalışma gerekli karşılaştırmanın yapılabilmesi için; Deney 1 (görsel uyaran: İnsan – Robot / işitsel uyaran: insan sesi – robot sesi) ve Deney 2 (görsel uyaran: İnsan – Android / işitsel uyaran: insan sesi – robot sesi) şeklinde tasarlanmıştır. Katılımcılar 1sn süre ile gösterilen görsel materyal sonrası gelen sesin (2sn) insana mı yoksa yapay forma (Robot / Android) mı ait olduğunu saptamışlardır. Araştırma bulgularına göre, katılımcılar uyumlu denemelerde uyumsuz denemelere oranla daha hızlı performans göstermişlerdir. Bunun yanı sıra, çalışma bulguları bir ajandaki insansı benzerlik arttıkça buna uyumlu işitsel bir uyaran beklentisi oluşturduğumuzu da göstermektedir. Diğer bir deyişle, robotların nasıl tasarlanması gerektiği ve beklentilerimizde ne gibi farklılıklar yarattığı konusunda yeni bir bakış açısı sunmaktadır. Ayrıca tahmin mekanizmasını çoklu uyaran sistemi ile insan – robot etkileşimi bağlamında ele alan ilk literatür çalışması olma niteliği taşımaktadır.