Köpek spermasinin dondurulması üzerine bovine serum albumin (BSA) içeren modifiye tris ve laiciphos sulandırıcıların etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DÖLERME VE SUNİ TOHUMLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİL TOSUN
Danışman: ONGUN UYSAL
Özet:57 ÖZET Köpek Spermasının Dondurulması Üzerine Bovine Serum Albumin (BSA) İçeren Modifiye Tris Ve Laiciphos Sulandırıcılarının Etkileri Bu çalışmada, köpek spermasının dondurulması üzerine farklı sperma sulandırıcılarının ve sulandırıcıya katılan bovine serum albuminin etkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırmada, 2-4 yaşlarında 5 Alman Çoban köpeği kullanılmıştır. Araştırma süresince, haftada iki kez el masajı yöntemiyle her köpekten 10 olmak üzere toplam 50 ejakülat alınmıştır. Nativ spermada spermatolojik özellikler değerlendirildi ve 1, 2, 3, 4 ve 5 nolu köpekler için sırasıyla sperma miktarı (mi) 2.8± 0.3, 2.8+0.4, 2.8+0.3, 2.9±0.2 ve 2.9±0.2, spermatozoa motilitesi (%) 85.5±4.4, 73.0±6.9, 82.0+3.5, 84.5+3.8 ve 84.5±3.8, spermatozoa yoğunluğu (X 106/ml) 667.0 ±125.9, 246.2 ±65.7, 470.0±109.8, 557.5±110.0, 587.5±80.1, anormal spermatozoa oranı (%) 9.8 ±2.3, 8.8+1.5, 11.2±6.2, 8.6±1.0, 8.7±1.1, ölü spermatozoa oranı (%), 7.0±1.7, 8.5±2.9, 6.1±2.0 6.7±2.2 ve 6.8+1.9 olurken, sperma pH'sı 6.4±0.1, 6.4+0.1, 6.4+0.1, 6.4±0.1 ve 6.4+0.1 olarak kaydedilmiştir. Araştırmada kullanılan 5 Alman Çoban köpeğinin nativ spermasında spermatolojik özelliklere ait genel ortalama değerler ise sırasıyla 2,8 ±2,5, 81,9±6,4, 505,8±174,8, 9,4±3,1, 7,02±2,2 ve 6,4±0,1 olarak saptanmıştır. Köpekler arasında yapılan istatistiki değerlendirmede spermatozoa motilitesi ve spermatozoa yoğunluğu bakımından bireyler arasındaki fark (PO.01) önemli bulunurken, diğer spermatolojik özellikler yönünden bireyler arasındaki farklılıklar önemsiz (P>0.05) kaydedilmiştir. Dondurulmuş köpek spermalarında modifiye mTris-A (gliserol, BSA+ yumurta sarısı) sulandırıcısı ile çözdürme sonrası spermatozoa motilitesi (%), anormal spermatozoa oranı (%) ve ölü spermatozoa oranı (%) sırasıyla 58.0+11.3, 1 1.1+5.2 ve 29.8±5.5 olmuştur. mTris-B (gliserol, yumurta sarısı) sulandırıcısı ile aynı değerler 55.8+10.8, 18.3+4.5 ve 37.4±6.0, Laiciphos-A (gliserol, BSA+ yumurta şansı) için 34.0+9.8, 1 1.2+4.2 ve 27.7±8.6 ve Laiciphos-B (gliserol, yumurta sarısı) sulandırıcısı için sırasıyla 36.0 ±8.7, 11.0 ±3.2 ve 28.4±9.4 kaydedilmiştir. Sulandırıcılar arasında yapılan istatistiksel değerlendirmelerde ise aynı sütunda farklı harfleri taşıyan grup ortalamaları arası fark önemli (P< 0.001, P<0.01) bulunmuştur. Sonuç olarak, spermaların dondurulmasında kullanılan iki değişik sulandırıcıdan mtris çözdürme sonrası spermatolojik özellikler üzerine daha olumlu etki yapmıştır. Modifîye trisle dondurulmuş-çözdürülmüş spermalarda bovine serum albuminin spematozoa motilitesini geliştirdiği ve spermatozoa membran bütünlüğünü yumurta şansından daha iyi koruduğu gözlenmiştir. Anahtar sözcükler: Bovine serum albumin, köpek, kryoprezervasyon, sperma, sulandırıcı.