Klasik liberalizmden neoliberalizme verginin dönüşümü: Tarihsel ve ekonomi politik bir çözümleme

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MALİYE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET TÜRKAN

Danışman: CEYHUN GÜRKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

'Vergi' kavramı kamu harcamalarının finansman aracı olmasının ötesinde anlaşılması gerekmektedir. Tarihsel ekonomi politik analizin gösterdiği üzere, 'vergi', 'vergi politikası' ve 'vergi devleti' gibi kavramlar kapitalist sermaye birikim süreçleri ve sınıf ilişkileri ile olan karşılıklı ilişkisi üzerinde anlaşılması gerekmektedir. Bu nedenle bu çalışmada neoliberal dönemde verginin dönüşümü bu çerçevede ele alınmıştır. Neoliberal dönemin birikim rejimi ve sınıf ilişkileri vergi, vergi politikaları ve vergi devletini önemli bir biçimde şekillendirmiştir. Uluslararası sermayenin artan ideolojik baskınlığı sermayeye yönelik oran indirimlerini beraberinde getirmiştir. Kurumlar vergisi ve en üst gelir vergisi oranının indirilmesi, sermaye gelirlerini daha düşük vergilendirilmesi, finansal birikimi destekleyecek vergi politikaları bunlara örnektir. Bu kapsamda vergi politikalarında ilke olarak adaletten etkinliğe kayma gözlenmektedir. Sermaye birikimin uluslararasılaşması ve finansallaşması 'vergi devletinin' sermayeyi vergilendirme kapasitesini düşürmüştür. Yine uluslararası vergiden kaçınma ve kaçırmanın artması 'vergi devleti' ve sermaye arasında gerilim yaratmaktadır. Tüm bunların sonucu olarak, ulus-devletler emek ve tüketimi daha çok vergilendirmeyi tercih etmektedir. Bu durum neoliberal dönemin bir başka gerilim kaynağını oluşturmaktadır. Özellikle 2008 krizi sonrası vergi adaletsizliğine yönelik ve sermayenin vergiden kaçınmasına yönelik tepkiler artmaktadır.