Müzik performansının bilişsel işlevlere etkisi ve BDNF Val66Met ile COMT Val158Met polimorfizmleriyle ilişkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞAYESTE ÇAĞIL İNAL

Danışman: EMEL GÜNEŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Müzik performansının beyinde yol açtığı yapısal ve işlevsel farklılıklar nedeniyle müzisyen beyni beyin plastisitesi çalışmaları için oldukça uygun bir model olarak kabul edilmektedir. Müzik performansıyla beyinde oluşan değişiklikler, bilişsel işlevlere de yansımaktadır. Son yıllarda müzisyenlerdeki bilişsel işlev farklılıkları çok çalışılsa da, bu farklılığa sebep olabilecek genetik mekanizmalar daha geride kalmıştır. Fazlasıyla karmaşık bir yapıya sahip olan biliş, çok sayıda genin etkisi altındadır. Dolayısıyla bu genlerdeki farklılıklar, bilişe de yansıyacaktır. BDNF val66met ve COMT val158met, bilişi etkilediği düşünülen ve sık çalışılan polimorfizmlerdir. Bu çalışmada müzisyen ve müzisyen olmayanlar arasındaki bilişsel işlev farklılıkları Corsi Küp Tıklatma Testi, Zihinsel Döndürme Testi, İz Sürme Testi ve Sözel Akıcılık Testi ile değerlendirilmiş, test sonuçları tetra primer ARMS PZR yöntemi ile tespit edilen BDNF val66met ve COMT val158met polimorfizm genotipleri bakımından ilişkisi araştırılmıştır. Elde edilen bulgular, müzisyenlerin çalışma belleği ve yürütücü inhibisyon bakımından müzisyen olmayanlardan daha iyi olduğu yönündedir. Bu durum, müzik eğitimi ve pratiğinin uzak aktarım ile bu bilişsel unsurları geliştirdiği şeklinde yorumlanmıştır. Buna ek olarak BDNF val66met ve COMT val158met polimorfizm genotiplerinin müzik performansından bağımsız olarak çalışma belleği, bilişsel esneklik, motor hız ve dizileme becerisini etkilediği gösterilmiştir. BDNF val66met polimorfizmi için met/met genotipi çalışma belleği ve görsel – uzaysal işlev başarısını düşürmektedir. COMT val158met polimorfizmi met/met genotipi ise çalışma belleği, bilişsel esneklik, motor hız ve dizileme becerisi bakımından val/met ile val/val genotipine göre daha iyi bulunmuştur. Bu iki durum, BDNF ve COMT proteinlerinin genotip ile şekillenen aktivitelerinin test edilen bilişsel işlevler üzerine etkisi bağlamında yorumlanmıştır. Müzisyen ve kontrol grupları arasında COMT val158met polimorfizm genotipleri bakımından bilişsel test sonuçlarında farklılık bulunamamıştır. Bu durum, müzik performansının etkisinin bu polimorfizmden etkilenmeyebileceği şeklinde yorumlanmıştır ve örneklem sayısının arttırılarak elde edilen sonuçların desteklenmesi gerektiği belirtilmiştir.