Hükümlü ve tutuklularda madde kullanımı ile suç türü ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkiler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Adli Bilimler Enstitüsü, Adli Psikoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nalan Peker
Danışman: Şennur Kışlak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, hükümlü ve tutukluların suç davranışları, madde kullanımı ile psikopati ve diğer bazı psikolojik belirtileri arasındaki olası ilişkileri araştırmaktır.Araştırmada hükümlü ve tutukluların çeşitli özellikleri hakkında bilgi toplayabilmek için araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Toplama Aracı, psikolojik belirtilerin saptanabilmesi için Kısa Semptom Envanteri (KSE) ve kişilik bozukluklarından psikopatinin tespiti için de Levenson Psikopati Ölçeği (LSRP) kullanılmıştır.Araştırma kapsamında, Denizli D Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan toplam 226 tutuklu ve hükümlüye ölçekler uygulanmıştır. Araştırmada madde kullanımı ve suç türü değişkenlerine göre ayrılan grupların söz konusu ölçek puan ortalamaları arasındaki farklılığın önemli olup olmadığını göstermek için çift yönlü varyans analizi; bağımsız değişkenlerin (demografik değişkenler, suç ile ilgili değişkenler ve ölçeklerin toplam puanları) bağımlı değişkeni (madde kullanımı) yordayıp yordamadığını belirlemek için lojistik regresyon analizi yapılmıştır.Bulgulara göre; ceza infaz kurumuna girmeden önce madde kullanımının, daha önce ceza infaz kurumunda bulunma ve suçu işlemeden kısa süre önce madde kullanımı ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte araştırmada; suç türü ve madde kullanımına bağlı olarak görülen psikolojik belirtilere ilişkin bulgulara bakıldığında, şiddet içermeyen suç işleyenlerin, şiddet suçu işleyenlere göre daha fazla ikincil psikopati özelliği taşıdıkları görülmüştür. Madde kullanımı olanların ise, hem birincil psikopati hem de ikincil psikopati özelliklerini madde kullanmayanlara göre daha fazla taşıdıkları ve daha fazla anksiyete, olumsuz benlik ve hostilite semptomlarına sahip oldukları bulunmuştur.Tutuklu ve hükümlülerden daha önce ceza infaz kurumuna girenler arasında, şiddet içeren suçların şiddet içermeyen suçlardan daha fazla işlendiği görülmektedir. Ayrıca erkek olmanın ve daha önce ceza infaz kurumunda bulunmuş olmanın madde kullanımında risk etmeni olduğu belirlenmiştir.Psikolojik belirtilere ilişkin kullanılan ölçek puanları arasındaki korelasyonlara bakıldığında, Birincil Psikopati puanı ile KSE/Hostilite ve KSE/Olumsuz Benlik puanları birbiriyle ilişkili bulunurken; İkincil Psikopati ile Kısa Semptom Envanterinin tüm alt ölçekleri arasında ilişkilerin olduğu görülmüştür.Araştırmanın sonuçları alan yazınındaki ilgili çalışmalar ışığında tartışılmıştır.Anahtar sözcükler: Suç, madde kullanımı, ceza infaz kurumu, psikolojik belirtiler, psikopati.