İnfertilite tedavisi uygulanan çiftlerde erkeklerin algıladıkları sosyal destek ve stresle başa çıkma tarzlarının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KÜBRA TEKELİ
Danışman: Funda Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnfertilite Tedavisi Uygulanan Çiftlerde Erkeklerin Algıladıkları Sosyal Destek ve Stresle Başa Çıkma Tarzlarının Belirlenmesi Araştırma, infertilite tedavisi uygulanan çiftlerde erkeklerin algıladığı sosyal destek ve stresle başa çıkma tarzlarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma, 1 Temmuz 2021- 2 Aralık 2021 tarihleri arasında Ankara'da bulunan bir hastanenin Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezi ve İnfertilite Kliniğine bağlı IUI (Aşılama) Birimi'nde yapılmıştır. Örneklemini infertilite tedavisi uygulanan çiftlerden, araştırmaya katılmayı kabul eden 115 erkek oluşturmuştur. Araştırma için etik kurul onayı ve gerekli diğer izinler alınmıştır. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBÇTÖ) kullanılarak toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 34,14±6,06, eşlerinin yaş ortalaması 30,37±4,90'dır. Çalışmadaki erkeklerin %34,8'inin lise, %44,3'ünün üniversite ve üzeri mezunu olduğu, en uzun süre yaşanılan yerleşim biriminin %68,7 oranında il olduğu belirlenmiştir. İnfertilite tedavisi gören çiftlerden erkeklerin infertilite çeşidi sorusuna %81,7 primer infertilite cevabını verdiği, infertilite süresinin %52,2, infertilite tedavi süresinin ise %53 oranında bir-üç yıl olduğu bulunmuştur. Uygulanan tedavi çeşidinin %58,3 oranında tüp bebek tedavisi olduğu bulunmuştur. İnfertilite nedeninin %32,2 kadın, %13 erkek, %10,4 her ikisi, %44,3 ise açıklanamayan olduğu saptanmıştır. ÇBASDÖ toplam puan ortalaması 56,57±17,36, alt boyutlara ait puan ortalamaları ise "Aile" alt boyutunda 23,36±6,30, "Arkadaş" alt boyutunda 18,64±7,78, "Özel İnsan" alt boyutunda 14,57±8,48 olarak bulunmuştur. SBÇTÖ "Kendine Güvenli Yaklaşım" alt boyutu puan ortalaması 16,43±3,71, "İyimser Yaklaşım" alt boyutu puan ortalaması 10,75±3,19, "Sosyal Desteğe Başvurma" alt boyutu puan ortalaması 6,97±2,28, "Çaresiz Yaklaşım" alt boyutu puan ortalaması 9,61±4,53, "Boyun Eğici Yaklaşım" alt boyutu puan ortalaması ise 7,21±3,86 olarak belirlenmiştir. Çalışmada toplam ÇBASDÖ ve alt boyutları ile "Kendine Güvenli Yaklaşım" ve "İyimser Yaklaşım" arasında; aile ve arkadaştan algılanan sosyal destek ile "Sosyal Desteğe Başvurma" arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak infertilite tedavisi uygulanan çiftlerden erkeklerin algıladıkları sosyal desteğin orta düzeyde olduğu düşünülmektedir. Araştırmada stresle baş etmede Kendine Güvenli ve İyimser Yaklaşım, Sosyal Desteğe Başvurma'nın kullanılmasının yanı sıra Çaresiz ve Boyun Eğici Yaklaşım'ın da kullanıldığı belirlenmiştir. İnfertilite tedavisine başvuran çiftlerden erkeklerin, bu süreçte sosyal destek düzeylerinin ve stresle başa çıkma tarzlarının değerlendirilmesi, sosyal desteklerini artırmaya yönelik hemşirelik yaklaşımlarının sunulması, stresle başa çıkmada etkili yöntemlerin öğretilmesi ve kullanımının desteklenmesi önerilmektedir.