Güvenlik Topluluğu Kavramı Çerçevesinde Soğuk Savaş Sonrası Transatlantik İlişkilerde Kriz ve İşbirliği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAĞMUR YEŞİM ARABACI

Danışman: Klevıs Kolası

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, "güvenlik topluluğu"nun kavramsal çerçevesine dayanarak, Soğuk Savaş sonrası transatlantik ilişkilerdeki krizlere rağmen, işbirliğinin güvenlik ve ekonomi alanlarında devam ettiğini ileri sürmektedir. II. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan ve ABD ile Avrupalı müttefikleri arasında ortak normlar, ortak değerler ve ortak bir kimliğe dayalı "transatlantik güvenlik topluluğu"nun inşa edilmesi temelinde, zorluklar karşısında transatlantik işbirliğinin dayanıklılığını araştırmaktadır. Tez; güvenlik topluluğunun kavramsal temellerinin, ABD liderliğinde tesis edilen liberal uluslararası düzen temelinde NATO'nun kuruluşu ve dönüşümünün, Soğuk Savaş sonrası transatlantik krizlerin ve AB'nin stratejik özerklik arayışının ele alınmasıyla birlikte, transatlantik bölge içinde işbirliğinin kalıcılığını açıklamaktadır. Tez, Soğuk Savaş'ta güvenlik topluluğunun temel argümanlarının incelenmesi ve savaş sonrası dönemde kavramın yeniden tanımlanmasıyla başlamakta, akabinde ABD'nin öncülüğündeki liberal uluslararası düzen temelinde NATO'nun ortaya çıkışını ele almaktadır. Daha sonra, Soğuk Savaş dönemi ve sonrasında İttifak'ın kurumsal gelişimi ve dönüşümünü araştırmaktadır. Ardından, transatlantik kriz dinamikleri; transatlantik ilişkilere yönelik yapılan tartışmalar, savaş sonrası yaşanan krizler ve AB'nin stratejik özerklik çabaları ekseninde açıklanmaktadır. Son olarak, krizlere rağmen devam eden transatlantik işbirliğini; NATO ve AB arasındaki işbirliğinin kurumsallaştığı 2001 ile Rusya'nın Kırım'ı ilhak ettiği 2014 ve sonrası şeklinde, iki ayrı dönem halinde incelemektedir.