Bağımsız mali konseylerin ve mali kuralların GSYH büyüme tahminleri üzerindeki etkisinin ölçülmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MALİYE (KAMU EKONOMİSİ) ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE ÖNAL

Danışman: Eda Özdiler Küçük

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

2008 yılında yaşanan küresel ekonomik krizle ülkelerin kamu mali yönetimlerindeki zayıflıklar anlaşılmıştır. Başta gelişmiş ekonomiler bu zayıflıkları gidermek, kaynak tahsisinde etkinliği sağlamak, maliye politikasının güvenilirliğini ve mali sürdürülebilirliği güçlendirmek için orta vadeli programlara temel teşkil eden tahminlerin güvenilirliğini artırmaya yönelik bağımsız mali konseyler oluşturmuş ve mali kurallar uygulamaya başlamıştır. Bu çalışmada bağımsız mali konseylerin ve mali kuralların GSYH büyüme tahminleri üzerindeki etkisi tespit edilmeye çalışılmaktadır. Bu amaçla ilk olarak kamu mali yönetim reformuna ve orta vadeli harcama sistemine (OVHS) ilişkin kavramsal çerçeve ortaya konulmuştur. OVHS'leri güçlendirmede rol oynayan mali kurallar ve bağımsız mali konseyler tanıtılmıştır. Çalışmada, 2009-2019 döneminde 23 ülke için GMM tahmincisi ile bağımsız mali konseylerin ve mali kuralların GSYH büyüme tahmin hatası üzerindeki etkisi 9 farklı modelle incelenmektedir. Model sonuçlarına göre, mali kuralların tamamının GSYH büyüme tahmin hatasını azaltmada etkili olduğu ve bu kurallar arasında ise sırasıyla en çok borçlanma kuralının, harcama kuralının ve bütçe dengesi kuralının GSYH büyüme tahmin hatasını azaltmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca tahmin yetkisi olan veya tahminlere görüş veren mali konseylerin tahmin hatası üzerindeki etkisi incelenmiş ve söz konusu mali konseylerin tahminlerin doğruluğunu artırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, Türkiye'deki kamu mali yönetim sisteminin iyileştirilmesine yönelik önerilerle sonlanmaktadır.