Kentsel Yağmur Suyu Denetimi Kapsamında Mavi-Yeşil Altyapı Sistemlerinin Ankara-Hatip Çayı Örneğinde İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MENAR İŞCAN
Danışman: Aydın Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel iklim değişikliği ve hızlı kentleşme, şehirlerde doğal su döngüsünü bozmakta, taşkın risklerini artırmakta ve mevcut altyapı sistemlerini yetersiz kılmaktadır. Bu bağlamda, suyu kentle entegre şekilde yöneten mavi-yeşil altyapı (MYA) sistemleri, sürdürülebilir ve çok işlevli çözümler sunarak giderek önem kazanmaktadır. Bu tez, kentsel yağmur suyu denetimi kapsamında MYA sistemlerinin uygulanabilirliğini Ankara-Hatip Çayı'nın kentsel kesimi üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle, MYA kavramı ve ilgili iyi uygulama örnekleri literatür taramasıyla değerlendirilmiştir. HEC-RAS yazılımı ile oluşturulan yağmur suyu akış modeli üzerinden taşkın analizi gerçekleştirilmiş, riskli alanlar belirlenmiştir. Ardından, Hatip Çayı'nın belirlenen kentsel kesiminde mevcut durum analizi yapılmış; saha gözlemleri ve fotoğraf destekli analizlerle alanın fiziksel, ekolojik ve sosyal yapısı ortaya konmuştur. Tüm bulgular doğrultusunda MYA temelli tasarım önerileri geliştirilmiştir. Sonuçlar, alanda betonlaşma, geçirimsiz yüzeyler ve doğal dere yapısının bozulması gibi sorunların taşkın riskini artırdığını ve ekolojik sürekliliği kestiğini göstermektedir. Geliştirilen önerilerle; taşkın riski azaltılabilir, su kalitesi iyileştirilebilir, biyolojik çeşitlilik desteklenebilir ve nitelikli kamusal alanlar oluşturulabilir. Bu çalışma, Hatip Çayı özelinde MYA sistemlerinin uygulanabilirliğini ortaya koymakta ve Ankara gibi yoğun kent dokularında doğa tabanlı çözümlerle kentin altyapısal dönüşümüne katkı sunarak suyla yeniden bağ kurmanın mümkün olduğunu göstermektedir.