Vestibüler rehabilitasyon fayda anketi (VRFA)'nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KULAK BURUN BOĞAZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEHER ÖZTAŞ
Danışman: SÜHA BETON
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Vestibüler rehabilitasyon sonuçlarının değerlendirilmesi bu süreçte gerekli bir adımdır. Klinik araçlarla yapılan değerlendirme, tedavinin bazı yönlerini ortaya çıkarabilir ve ölçebilir, ancak hastanın yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini gösteremez. Vestibüler rehabilitasyon fayda anketi, vestibüler hipofonksiyonun yaşam kalitesi ve psikolojik yönleri üzerindeki etkilerini benzer anketlerden daha etkin bir şekilde değerlendiren bir ankettir. Bu araştırmada, bu anketin Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Profesör Mark Lutman ve Profesör Lucy Yardley gözetiminde Dr. Anna Morris tarafından geliştirilen anketin orijinal dili İngilizcedir ve orijinal adı 'Vestibular Rehabilitation Benefit Questionnaire' dir. 18-65 yaş arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi İşitme, Denge, Konuşma Bozuklukları Tanı ve Rehabilitasyon Merkezi'ne baş dönmesi şikayetiyle başvuran bireylere uygulanmıştır. Katılımcılardan son 1 haftadaki baş dönmesi şikayetini en iyi şekilde tarif eden ifadeyi işaretlemeleri istenmiştir. Bu doğrultuda çalışmada yapılan faktör analizi sonucunda anketten 2., 6. ve 17. maddeler çıkarıldı. Ankette yer alan semptomlar kısmı için 1. ve 2. boyutunun Cronbach'ın α katsayıları 0,807 ve 0,630, yaşam kalitesi kısmı için 0,834 olarak hesaplandı. Anketin güvenirliğinin çok yüksek olduğu saptandı. Bağımlı gruplar t testi sonuçlarına göre ön test-son test arasındaki değişime bakıldığında 17. ve 19. maddeler dışında istatistiksel olarak anlamlı değişimlerin olduğu bulundu (p<0,05). VRFA'nın geçerlik ve güvenirliğinin yüksek bulunması nedeniyle baş dönmesi yaşayan bireylerin bu durumdan ne kadar etkilendiğinin değerlendirilmesinde ve rehabilitasyon sürecindeki iyileşmeyi gözlemlemek amacıyla kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Anket, baş dönmesi, vestibüler hipofonksiyon, vestibüler rehabilitasyon, yaşam kalitesi