Pers Döneminde İonia Bölgesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN ÜNAL
Danışman: MUSA KADIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Pers Döneminde İonia Bölgesi", başlığı altında ele aldığımız konumuzun kapsamında İonia Bölgesi'ndeki on iki İon kenti yer almaktadır. Pers Kralı Kyros'un MÖ 547/6 yılında Lydia'nın başkenti Sardis'i ele geçirmesiyle başlayan ve MÖ 334 yılında meydana gelen Granikos Savaşı'yla Büyük İskender'in Pers hakimiyetine son verdiği yaklaşık iki yüzlük yıllık süreçte İonia Bölgesi'nde gelişen politik, ekonomik ve kültürel hayat arkeolojik veriler ışığında incelenmiştir. MÖ 6. yüzyılın ikinci yarısında Batı Anadolu'nun Pers egemenliğine girmesiyle mimari projelerde herhangi bir gerileme olmamıştır. Buradaki en önemli nokta ise Miletos ayaklanmasıdır. Tez çalışması kapsamında genel olarak ayaklanma öncesi ve sonrası olarak iki grupta incelediğimizde ayaklanma sonrasında herhangi bir mimari projenin gerçekleşmediğini görebilmekteyiz. Fakat sikke darbı konusunda aynı düşünce hâkim değildir. Persler Sardis'i işgal ettikten sonra bölgedeki sikke basımına müdahale de bulunmamıştır. Büyük Kral olarak adlandırılan Kyros ile birlikte Persler'in işgal ettikleri bölgelerden "toprak ve su" talep etmesinin somut hali vergidir. Atina önderliğinde kurulan Attika Delos Deniz Birliği ve birliğe üye olan kentlerin ödedikleri talent miktarı da tez kapsamında incelenerek genel bir sonuca bağlanmıştır. Persler'e ödenen vergiler, Pers- Yunan Savaşları ve Atina ile Sparta arasındaki çekişme nedeniyle sürekli savaş halinde bulunan kentler sanatsal ve mimari faaliyetler konusunda gerilemiştir. Antik dönem yazarlarının vermiş olduğu bilgiler ve dönem hakkında bilgi veren arkeolojik malzeme grubu Pers istilası sonrasında İonia Bölgesini anlamamızı kolaylaştırmıştır. Pers etkisi taşıyan eser sayısı her ne kadar az olsada, bu iki farklı grubun yaklaşık iki yüzlük süreçte birbirlerinden etkilenmemesi mümkün değildir. Phokaia'deki Taş Kule ve Susa'daki Kraliyet yapılarında çalıştırılmak üzere götürülen İonialı taş ustaları iki kültür arasındaki bağlantıyı kurmamızda bizlere yardımcı olmuştur. Tez konusu kapsamında Pers istilası öncesindeki İonia'nın durumu ve istilalar sonrasında özellikle Miletos ayaklanmasıyla gelişen siyasi aydınlatılmak istenilmiştir. Uzun süredir aklımda bir soru işareti olan bu dönem ve Pers kültürüne karşı olan ilgim neticesinde gelişen bu çalışmanın tüm arkeoloji dünyasına faydalı olmasını dilerim.