Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran Hastaların Antibiyotikler Hakkında Bilgi ve Davranışlarının Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA ÇEK
Danışman: AYŞE SELDA TEKİNER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Antibiyotikler tıpta birçok açıdan devrim yarattı ve sayısız hayat kurtarıldı. Bakteriyal penisilinazın tespit edilmesiyle birlikte penisilinin yapısını kimyasal olarak değiştirmek için sentetik çalışmalar yapılmaya başlandı ve yeni antibiyotikler bulundu. Ancak, antibiyotiklerin sık ve hatalı kullanımları ilaçlara dirençli türlerin hızla ortaya çıkmasına neden oldu. Antimikrobiyal direnç, dünya çapında yüksek mortalite ve morbidite ile ilişkili önemli bir halk sağlığı sorunudur. Antimikrobiyallerin yanlış kullanımı insanların normal mikrobiyomunu değiştirir ve patojenik bakterilerin büyümesini ve enfeksiyonlara duyarlılığı artırabilir. Akılcı olmayan antibiyotik kullanımı insan sağlığına olumsuz etkilerinin yanı sıra ekonomik bir sorundur. Bu çalışmanın amacı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina ve Cebeci Hastanesi Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların antibiyotikler hakkında bilgi ve davranışlarının değerlendirilmesidir. Çalışmada ayrıca hastaların bilgi ve davranış değerlendirmesi sonucunda gerek duyulursa; hastalara antibiyotiklerin kullanım şekilleri ve dozları, yanlış kullanımı durumunda zararları hakkında bilgi verilmesi planlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina ve Cebeci Hastanesi Aile hekimliği polikliniğine başvuran 387 hastanın demografik özellikleri hakkında bilgi toplamak üzere 7 soruluk bir anket, ikinci kısımda ise hastaların antibiyotikler hakkındaki bilgi düzeyini ölçen 9 soruluk bir anket kullanılmıştır. Üçüncü kısımda ise hastaların antibiyotikler hakkındaki bilgi ve davranışlarının değerlendirildiği 20 soruluk bir anket kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada katılımcıların 150'si (%38,8) erkek, 237'si (%61,2) kadındır ve genel yaş ortalamaları 38,4±9,5'dir. Katılımcıların %13,4'ü ilkokul, %7,8'i ortaokul, %26,4 lise ve %52,4'ü üniversite mezunudur. Çalışmaya dahil edilen kadın ve erkekler arasında bilgi düzeyi bakımından anlamlı farklılık bulunmuştur. Çalışmada ayrıca bilgi düzeyi bakımından eğitim durumu, çocuk sayısı ve meslek kategorileri arasında da anlamlı farklılık bulunmuştur. Çalışmada antibiyotik kullanım davranışları ile de bilgi düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sonuç: Genel olarak çalışmamızda antibiyotik ile ilgili bilgi ve davranışların istenmeyen düzeyde olduğu, bilgi düzeyinin düşük olduğu ve yanlış antibiyotik kullanımının yaygın olduğu sonucuna vardık. Bunu önlemek için antibiyotik bilinci geliştirilimesine yönelik programlar yaygınlaştırılmalı, seminer ve eğitimler artırılmalı, televizyon ve radyolarda farkındalık amaçlı daha çok yayın yer almalı ve gerektiğinde aile hekimleri tarafından hastalar daha çok bilgilendirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Antibiyotik, bilgi, davranış, direnç,yanlış kullanım