Vadeli işlem ve opsiyon borsasında işlem gören vadeli işlem sözleşmeleriyle piyasa risklerinin yönetilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞAMİL DEMİRKAN

Danışman: GÜVEN SAYILGAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Finansal riskler özellikle 20nci yüzyılın sonlarından itibaren baslamak üzere günümüz dünyasını derinden sarsan izler bırakmıslardır. Bu nedenle finansal risklerin yönetilmesi günümüzde isletmeler için öncelikli gündem maddelerinden birisidir. Türev araçların bir türü olarak adlandırılan Vadeli slem Sözlesmeleri özellikle gelismis ülkelerde reel ve finansal sektör tarafından risk yönetimi amacıyla oldukça etkin biçimde kullanılmaktadır. Çalısmamızın birinci bölümünde öncelikle finansal risk ve bu riskin türleri tanımlandı, finansal risk yönetimine iliskin kavramsal bilgiler ve basta Basel kriteleri olmak üzere risk yönetimi ile ilgili uluslararası düzenlemeler hakkında açıklamalar yapıldı. Daha sonra finansal risk ölçüm yöntemlerine iliskin bilgiler verildi. kinci bölümde; Vadeli slem Sözlesmelerinin tanımı, örnekleri ve gelisimi anlatılarak, risk yönetiminde nasıl kullanıldıklarına iliskin bilgiler verildikten sonra Vadeli slem Piyasalarının özellikleri gelisimi ve tarihçesi anlatıldı. Daha sonra Türkiye'deki Vadeli slem Piyasalarına iliskin uygulamalar ve Vadeli slem ve Opsiyon Borsasının kurulus ve piyasa yapısı ve isleyisine iliskin açıklamalar yapıldı. Üçüncü Bölümde öncelikle VOB' da islem gören Vadeli slem Sözlesmeleri hakkında açıklayıcı bilgiler verilerek finansal risk türlerine göre risk yönetiminde 124 kullanımına iliskin örnekler verildi. Bu bölümde hisse senedinden olusan bir portföyün riskinin yönetilmesinde VOB-MKB30 Vadeli slem Sözlesmesi kullanılabilecegi ispatlandı; söyle ki öncelikle gerçek VOB ve MKB fiyatları kullanılarak VOB-MKB30 VS'leri ile MKB30 sözlesmeleri arasında yüksek bir korelasyon bulundu. VOB'daki Endeks sözlesmeleri ile etkin bir sekilde korunma yapılabilecegi varsayımını güçlendiren bu sonuç daha sonra güncel bir risk ölçüm ve yönetim yöntemi olan VaR metodu kullanılarak test edildi. Ölçülen her gün itibari portföydeki Endeks VS'lerinin oranlarının degistirilmesi yolu ile VaR'ın mimimize edildigi ispatlandı. Sonuç olarak VOB' da islem gören Vadeli slem Sözlesmelerinin risk yönetiminde basarılı bir sekilde kullanılabilecegi sonucuna ulasıldı.