Doktora sonrası araştırma uygulamalarına ilişkin deneyimlere ve yansımalarına dayalı bir model önerisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİMİN YÖNETİMİ VE POLİTİKASI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARTUN KEREM CANAZ
Danışman: KASIM KARAKÜTÜK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, sosyal bilimlerdeki doktora sonrası araştırma alanının Türkiye'deki durumunu ortaya koymaktır. Ayrıca, doktora sonrası araştırma yapmış kişilerin, doktora sonrası araştırma etkinlikleri yürütülen üniversitelerin yetkililerinin ve bilim kuruluşları yetkililerinin deneyimleri ile Amerika Birleşik Devletleri ve Almanya'daki doktora sonrası araştırma işleyişine ilişkin örnek alınabilecek iyi örneklere dayanarak Türkiye'de sosyal bilimler alanındaki doktora sonrası araştırmaların kurumsallaştırılması ve yaygınlaştırılmasına yönelik bir model önermek amaçlanmaktadır. Araştırma bir durum (örnek olay) çalışmasıdır. Araştırmada, üç ayrı çalışma grubu bulunmaktadır. Birinci çalışma grubu, sosyal bilimlerin çeşitli dallarında Türkiye'de veya yurt dışında doktora sonrası araştırma yürütmüş 23 kişiden, ikinci çalışma grubu Bilkent Üniversitesi ve Koç Üniversitesinden birer yetkiliden, üçüncü çalışma grubu ise TÜBA ve TÜBİTAK yetkililerinden oluşmaktadır. Araştırmanın birinci çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme, ikinci ve üçüncü çalışma grupları da yine amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi temel alınarak oluşturulmuştur. Verilerin toplanmasında görüşme ve belge incelemesi yöntemleri kullanılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler betimsel çözümleme yöntemi, yazılı belgeler ise belge inceleme yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda Türkiye'de geçmişten bugüne, çeşitli üniversitelerde ve bilim kuruluşlarında sosyal bilimler, fen doğa bilimleri, mühendislik ve tıbbın çeşitli dallarında, doktora sonrası araştırmanın farklı türlerinde araştırmalar yürütülmekte olduğu görülmüştür. Türkiye'de doktora sonrası araştırma alanının planlanması, finansmanı ve işleyişinde bilim kuruluşları, üniversiteler, öğretim üyeleri ve bilim insanlarından kaynaklanan sorunlar olduğu gibi, iyi işleyen boyutlar da bulunmaktadır. Türkiye'de sosyal bilimlerde doktora sonrası araştırmaların yaygınlaşması ve kurumsallaşması için doktora sonrası araştırmaların planlanması ve yürütülmesine ilişkin bilim örgütlerinin elinde bulunan finansal ve yönetsel yetkiler, belirli sınırlar içerisinde doktora sonrası araştırma yürütebilecek kurumsal kapasiteye sahip olan üniversitelere devredilmelidir. Bu üniversitelerin merkeze alındığı bir yapılanma içerisinde, doktora sonrası araştırma alanındaki tüm örgütler eşgüdümlü biçimde hareket etmelidir.