Oral yolla veriliş için kandesartan sileksetil içeren proniozomların hazırlanması: Formülasyon parametreleri ve etkin madde salımının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT ORAL
Danışman: NİLÜFER YÜKSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda çeşitli surfaktanlarla [sorbitan esterleri (Span), sorbitan esterlerinin polioksietilen eterleri (Tween) ve polioksietilen stearil eterler (Brij)] ve çeşitli oranlarda, pratik olarak suda çözünmeyen ve biyoyararlılığı düşük olan kandesartan sileksetil yüklü proniozomlar hazırlanmıştır; formülasyon parametreleri ve etkin madde salım özellikleri değerlendirilmiştir.Diferansiyel tarama kalorimetrisi (DSC), X-ışını toz difraktometrisi ile etkin maddenin fizikokimyasal özellikleri belirlenmiştir ve etkin madde ile diğer maddeler arasında etkileşim araştırılmıştır. Etkin madde miktar tayini için kullanılan UV spektrofotometrik yöntem valide edilmiştir. Proniozomların üretim yöntemleri (sprey yöntemi ve bulamaç yöntemi) denenmiştir ve uygun yöntem seçilmiştir. Etkin madde kullanılmadan önformülasyon çalışmaları yapılıp, çeşitli formülasyon parametreleri (kullanılacak organik çözücü miktarı, kullanılacak taşıyıcı materyalin partikül büyüklüğü aralığı, surfaktan karışımının taşıyıcı materyale kısım cinsinden oranı) optimize edilmiştir. Yapılan deneylerde proniozomlardan niozomal dispersiyonlar elde edilirken vorteks işleminin ve hidratasyon sıcaklığının etkisi değerlendirilmiştir. Hazırlanan formüllerde kandesartan sileksetilin dozu 8 mg olarak seçilmiştir. Hazırlanan formüllerden elde edilen proniozomlar optik mikroskop ile görüntülenmiştir, ayrıca % ürün verimleri ve niozomal veziküllerin etkin madde yükleme etkinlikleri hesaplanmıştır. Çözünme hızı analizi için öncelikle çözünme hızı yöntemi seçilmiştir. Seçilen F2 kodlu final formülde partikül büyüklüğü ve zeta potansiyeli analizleri yapılmıştır. Seçilen final formülde etkin madde salım çalışmaları çeşitli pH değerlerindeki ortamlarda yapılmıştır ve elde edilen bulgular kandesartan sileksetil içeren ticari preparattan elde edilen bulgular ile karşılaştırılmıştır. DSC ve X-ışını toz difraktometrisi analizleri sonucu etkin maddenin form I halinde olduğu ve etkin maddenin proniozomlar içersinde amorf halde bulunduğu tespit edilmiştir. Proniozomların üretimi için bulamaç yöntemi seçilmiştir. Proniozomlardan niozomların eldesinde herhangi bir vorteks işlemi uygulanmadan da niozomların oluşabildiği saptanmıştır, ayrıca proniozomların oda sıcaklığındaki ve vücut sıcaklığındaki sıvılar ile hidratasyonu sonucu da niozomlar oluşabilmektedir. Hazırlanan formüllerde % ürün verimleri % 97,19 - % 98,83 aralığındadır, niozomların etkin madde yükleme etkinlikleri ise % 69,60 - % 99,16 aralığındadır. Seçilen F2 kodlu formülde gerçekleştirilen çözünme hızı analizlerinde açığa çıkan etkin madde yüzdeleri pH 1,2 ortamında % 42,3; pH 4,5 ortamında % 71,39; pH 6,8 ortamında ise % 99,38 bulunmuştur. Ticari preparat ile gerçekleştirilen çözünme hızı analizlerinde açığa çıkan etkin madde yüzdeleri ise pH 1,2 ortamında % 20,54; pH 4,5 ortamında % 25,6; pH 6,8 ortamında % 70,36 bulunmuştur. Yapılan deneylerde, proniozom yapısında taşıyıcı materyal olarak bulunan sorbitolün partikül büyüklüğü azaldıkça etkin madde salımının hızlandığı, partikül büyüklüğü arttıkça etkin madde salımının yavaşladığı saptanmıştır.Sonuç olarak, proniozomal veziküllerin içine yüklenen kandesartan sileksetilin gastrointestinal sistemde gözlenen pH'larda çözünürlüğü arttırılmıştır. Sıvı sistemler olan niozomal dispersiyonların fiziksel stabiliteleri ile ilgili problemlerin üstesinden gelen proniozomlar hazırlanarak, kandesartan sileksetilin oral yolla vücuda uygulanabilmesi için uygun bir ürün elde edilmiştir.