Polatlı (Ankara)-Sivrihisar (Eskişehir) arasında kalan bölgede jipsofil endemizmin ekolojik uyum mekanizmalarının araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞENUR BÖLÜKBAŞI
Danışman: Latif Kurt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Polatlı-Sivrihisar arasındaki jipsli habitatlarda yetişen dar yayılışlı jips endemikleri, geniş yayılışlı jipsofiller ve jipsovagların fitokimyasal içeriğinin kıyaslanmasıyla jipsofil endemizme substrat faktörünün katkısını belirleyerek jipsofilinin aydınlatılması amaçlanmıştır. Fitokimyasal analizler için beş jipsofil (üçü dar yayılışlı jips endemiği, ikisi geniş yayılışlı) ve dört jipsovag tür seçilmiştir. Jipsofil türler; Acantholimon riyatguelii Yıldırım, Alyssum niveum Dudley, Anthemis kotschyana Boiss. var. gypsicola H.Duman, Gypsophila viscosa Murray ve Sideritis gulendamiae H.Duman & Karavelioğulları'dır. Jipsovag türler; Aethionema dumanii Vural & Adıgüzel, Aethionema turcica H.Duman & Aytaç, Helianthemum oelandicum subsp. incanum (Willk.) G.López ve Onobrychis argyrea Boiss.'dır. Polatlı-Sivrihisar arasında kalan jipsli toprakların hem fiziksel hem de kimyasal özelliklerinden dolayı bitki yaşamı için ekstrem habitatlar olduğu yapılan fitokimyasal ve istatistiksel analizlerle desteklenmiştir. Bitki türlerinde kül, Ca, Mg, S, C, N, P, K toprak örneklerinde ise pH, EC, CaCO3, jips, organik madde, Ca, Mg, C, N, P,ve K tayini yapılmıştır. Bitki ve toprak analizleri sonucu elde edilen verilerin kıyaslanmasında RDA, REML, ANOVA, Tukey ve Dunnett testleri uygulanmıştır. Dar yayılışlı jips endemikleriyle jipsovaglar jipsli habitatlarda sığınmacı rolde iken geniş yayılışlı jipsofiller jips uzmanı olarak ekolojik stratejiler geliştirmiştir. Böylece bu tez çalışmasıyla jipsli habitatlarda bitki uzmanlığının derecesini belirlemede fitokimyasal içerik analizinin iyi bir gösterge olduğunu kanıtlanmıştır.