Solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan bakterilerin acanthamoeba hatchetti ile etkileşiminin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UMUT BERBEROĞLU
Danışman: GÜLAY AKARSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı toplumda sıklıkla karşılaşılan solunum yolu patojenlerinden Streptococcus pneumoniae, Moraxella catarrhalis, Bordatella pertussis ve Haemophilus influenzae ile A. hatchetti arasındaki amip-bakteri etkileşimini tespit etmektir. Çalışmamızda Türkiye'de ilk defa hücre dışı ve hücre içi etkileşim ile hücreden salınan faktörlerin amip ve bakteri canlılığı üzerine etkisi, farklı sıcaklık ve besin koşullarında in vitro olarak gerçekleştirilmiştir. Böylece çevresel ortamlardan, özellikle şebeke, havuzlar, kaplıca gibi su kaynaklarından amip varlığında canlı kalabilen, üreyebilen ve çevre koşullarına dayanabilen solunum yolu patojenlerinin yayılma potansiyeli ortaya konabilecektir. Çalışmada A. hatchetti (2HH suşu) ile hastalardan izole edilen B. pertussis, H. influenzae, S. pneumoniae ve M. catarrhalis suşları kullanılmıştır. Hücre dışı amip-bakteri etkileşimi, 7 gün boyunca 6 °C, 25 °C ve 36 °C'de sıcaklıklarda, düşük ve yüksek besin koşullarında ko-kültürler yapılarak araştırılmıştır. Hücre içi etkileşim ise 48 saat boyunca hücre dışı amip-bakteri etkileşimi ile aynı sıcaklık ve besin koşullarında gerçekleştirilen ko-kültür çalışmaları ile gözlenmiştir. A. hatchetti'den salınan faktörlerinin bakteri suşları üzerine ve S. pneumoniae ile M. catarrhalis'den salınan faktörlerin A. hatchetti üzerine etkisi de 48 saat boyunca 6 °C, 25 °C ve 36 °C'de incelenmiştir. Hücre dışı etkileşim sonuçlarına göre tüm sıcaklık ve besin koşulları birlikte değerlendirildiğinde A. hatchetti'nin M. catarrhalis canlılığını olumsuz, S. pneumoniae canlılığını olumlu yönde etkilediği gözlenmiş ancak bu etki istatistiksel yönden anlamlı bulunmamıştır (p> 0,05). B. pertussis canlılığına genel anlamda etki etmediği bulunmuştur. A. hatchetti'nin H. influenzae canlılık süresini 36 ºC'deki yüksek besin koşullarında önemli düzeyde arttırdığı bulunmuştur (p= 0,015). Hücre içi amip-bakteri etkileşimi çalışmamızda ise B. pertussis, H. İnfluenzae ve S. pneumoniae suşlarının A. hatchetti ile hücre içi etkileşime girmediği tespit edilmiştir. A. hatchetti'den salınan faktörlerin H. influenzae canlılığı üzerinde 36 ºC'de, M. catarrhalis ve S. pneumoniae üzerinde ise 25 ºC ve 36 ºC'de olumlu etkisi olduğu görülmüş ancak bu bulgu istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. M. catarrhalis ve S. pneumoniae'dan salınan faktörlerin ise A. hatchetti canlılığına etkisinin olmadığı ortaya konulmuştur. Sonuç olarak solunum yolu patojenleri olan B. pertussis, H. influenzae, M. catarrhalis ve S. pneumoniae ile A. hatchetti'nin farklı sıcaklık ve besin koşullarında etkileşime girdiği ve çoğunlukla bakteri canlılığı üzerinde olumlu etkiler ortaya çıktığı gösterilmiştir. Bu durumun özellikle su sistemleri başta olmak üzere çevresel ortamlarda bakterilerin bulunması ve üremesi ihtimalini arttırdığı dolayısıyla toplumsal ve hastane kaynaklı solunum yolu patojenlerinin bulaşması ve yayılmasına yönelik sağlık risklerine neden olabileceği düşünülmektedir.