Farklı çürük şiddetlerine sahip çocuklarda dental tedavi sonrası ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesindeki değişimin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEYDA KERİMOĞLU
Danışman: Tuğba Bezgin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Farklı Çürük Şiddetlerine Sahip Çocuklarda Dental Tedavi Sonrası Ağız Sağlığına Bağlı Yaşam Kalitesindeki Değişimin Değerlendirilmesi Bu çalışmanın amacı, erken çocukluk çağı çürüğüne sahip farklı çürük şiddeti düzeylerindeki 36–71 ay aralığındaki çocuklarda dental tedavi öncesi ve sonrası ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesindeki değişimin değerlendirilmesidir. Ayrıca çürük şiddetinin başlangıç ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi ile ilişkisinin ve tedavi sonrası 6. ayda yeniden tedavi gereksiniminin yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, dental tedavi öncesi ve sonrası ASBYK düzeyleri arasında fark olmadığı ve farklı çürük şiddeti düzeylerine sahip çocuklar arasında ASBYK düzeyleri bakımından fark olmadığı yönündeki H0 hipotezleri test edilmiştir. Araştırma grubu, Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'na diş çürüğü nedeniyle başvuran ve derin sedasyon altında dental tedavi endikasyonu bulunan çocuk hastalardan oluşmuştur. Çalışma kriterlerini karşılayan ve 1. ay takip değerlendirmesi tamamlanan 138 çocuk ana örneklemi oluşturmuş, 6. ay değerlendirmeleri ise kontrole gelen 71 çocuk üzerinden yapılmıştır. Çürük şiddeti CAST indeksi ile değerlendirilmiş ve çocuklar maksimum CAST kodlarına göre morbidite, ciddi morbidite ve mortalite gruplarına ayrılmıştır. Ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde POQL ölçeği ebeveyn formu kullanılmış; ölçek tedavi öncesinde, tedavi sonrası 1. ayda ve 6. ayda uygulanmıştır. Çalışmaya dahil edilen çocukların 69'u kız (%50,0), 69'u erkek (%50,0) olup ortanca yaş 5 olarak belirlenmiştir. CAST sınıflamasına göre çocukların 53'ü (%38,4) morbidite, 70'i (%50,7) ciddi morbidite ve 15'i (%10,9) mortalite grubunda yer almıştır. CAST grupları arasında yaş, kardeş sayısı ve anne öğrenim durumu açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p 0,05). Ebeveynlerin çocuklarının mevcut ağız-diş sağlığına ilişkin değerlendirmeleri ve ebeveynlerin kendi ağızdiş sağlığı algıları CAST gruplarına göre anlamlı farklılık göstermiştir (p 0,05). Altıncı ay kontrolüne gelen çocukların 28'inde (%39,4) yeniden tedavi gereksinimi saptanmış; bu çocuklarda 6. ay ASBYK toplam skoru ve fiziksel fonksiyon skoru anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Bu bulgular, çürük şiddetinin çocukların ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesini olumsuz etkilediğini ve derin sedasyon altında uygulanan dental tedavi sonrası yaşam kalitesinde belirgin iyileşme sağlandığını göstermektedir. Tedavi sonrası düzenli takiplerin ve koruyucu uygulamaların yaşam kalitesindeki iyileşmenin sürdürülmesi açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Ağız Sağlığına Bağlı Yaşam Kalitesi, CAST, Dental Tedavi, Erken Çocukluk Çağı Çürüğü, POQL.