Kriminal polis laboratuvarlarında çalışan adli bilim (kriminalistik) uzmanları ve olay yeri inceleme görevlilerinin etik ilkeleri ve etik eğitimi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİMİN YÖNETİMİ VE POLİTİKASI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAKAN BEYAZ

Danışman: İNAYET AYDIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Kriminal Polis Laboratuarları (KPL) Dairesi Başkanlığında ve bağlı bulunan KPL Müdürlüklerinde görev yapan kriminalistik (KPL) uzmanları ile Olay Yeri İnceleme ve Kimlik Tespit (OYİKT) Şubelerinde görev yapan olay yeri inceleme (OYİ) görevlilerinin, inceleme ve araştırmalarını yaparken uymaları beklenen etik davranış ilkelerine ilişkin görüşlerini benimseme ve meslektaşlar tarafından yerine getirilme düzeylerini saptamak; bu alanda çalışanlara yönelik yapılacak hizmetiçi eğitimlerde etik eğitiminin nasıl bir model ile gerçekleştirilebileceğini tespit etmektir. Tarama modelinde ve nicel yöntemle yapılan bu araştırmanın çalışma grubunu Temmuz- Ağustos 2010 döneminde İstanbul, İzmir, Bursa, Antalya, Ankara, Adana, Kayseri, Samsun, Erzurum ve Diyarbakır KPL müdürlüklerinde görevli 98 KPL uzmanı ile aynı İllerde bulunan OYİKT Şube Müdürlüklerinde görevli 408 OYİ görevlisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen ?KPL ve OYİ Çalışanları Etik İlkeler? ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmada KPL uzmanı ve OYİ görevlilerine ilişkin demografik özellikler, frekans ve yüzde analizi ile incelenmiştir. KPL uzmanı ve OYİ görevlilerinin etik davranış ilkelerini benimseme ve meslektaşlar tarafından yerine getirilmesinin boyutlarına ilişkin düzeyleri ve bu boyutları oluşturan maddelere ilişkin düzeyleri ortalama ve standart sapma ile tespit edilmiştir. KPL uzmanı ve OYİ görevlilerinin etik davranış ilkelerini benimseme ve meslektaşlar tarafından yerine getirilmesinde cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve birimdeki görev süresinin (kıdem) üzerindeki etkileri t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Mann Witney U testi ile incelenmiştir.Araştırmanın sonuçlarına göre; KPL uzmanları ve OYİ görevlileri için sekiz alt boyutta 51 mesleki etik davranış ilkesi belirlenmiştir. KPL uzmanları, OYİ görevlilerine oranla etik ilkeleri, hem daha yüksek oranda benimsemekte, hem de meslektaşlar tarafından daha yüksek oranda yerine getirilmekte olduğunu belirtilmektedirler. KPL uzmanları, OYİ görevlilerine oranla hukukun üstünlüğünü, hem daha yüksek oranda benimsemekte, hem de meslektaşlar tarafından daha yüksek oranda yerine getirilmekte olduğunu belirtilmektedir. Hem KPL uzmanları, hem de OYİ görevlilerinin delil güvenliğine, kendi güvenliklerinden çok daha fazla önem vermektedir. KPL uzmanları, OYİ görevlileri, oranla tarafsızlık, dürüstlük, rüşvet ve hediye kabul etmemeyi, meslektaşlar tarafından daha yüksek oranda yerine getirilmekte olduğunu belirtmişlerdir. OYİ görevlileri, KPL uzmanlarına oranla eleştiri, kendini geliştirme ve eğitime açık olmanın meslektaşlar tarafından daha yüksek oranda yerine getirilmekte olduğunu belirtilmişlerdir. Araştırmanın sonucunda KPL uzmanları ve OYİ görevlilerinin etik eğitimi için beş gün 30 saatlik bir hizmet içi eğitim modeli önerilmiştir.