İkinci Meşrutiyet dönemi miting ve nümayişler (1908-1918)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEMAL TEPE
Danışman: MESUT ÇAPA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Miting kültürü, Türk ve İslam toplum hayatına II. Meşrutiyet'le birlikte girmiş ve kök salmıştır. Politik, sosyal ve kültürel hayatın önemli bir kitle iletişim aracı haline gelmiş, demokratik kültür ile anayasal düzenin gelişimine büyük katkı sağlamıştır. Özellikle toplumun tebaadan vatandaşa ve cemaatten cemiyete dönüşümünde yararlılıkları görülmüştür. Bu doktora çalışmasında mitinglerin hukuki gelişim süreci, konusu, maksadı, programı, yer ve zamanı, katılımcıları, söylemleri, sloganları, ziyaretleri, talepleri ve kriminal durumları ele alınarak toplumun dönüşümü ve değişimi irdelenmiştir. Demokratik ve anayasal yapıya olan katkısı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmayla miting hakkının ilk defa hukukileştiği II. Meşrutiyet Dönemi'nde meydana gelen belli başlı miting ve nümayiş hareketleri tek bir başlık altında bir araya getirilmiştir. Bu yönüyle bir başvuru eseri ortaya koyulmak istenmiştir. Doktora çalışmamızın temel kaynağı, Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi belgeleri ile Milli Kütüphane Arşivi süreli yayınlarıdır. Ayrıca dönemin hatıratlarından yararlanılmıştır. Çalışmamız, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Türk toplumuyla devlet yapısının anayasallaşması ile demokratik kültür anlayışının gelişmesine olumlu katkı sunan mitinglere yer verilmiştir. Halkın toplandığı alanlara; halk meclisi, alınan kararlara; yasa gözüyle bakılmıştır. İkinci ve üçüncü bölümlerde ilhak aleyhtarı ve savaş taraftarı mitinglere yer verilmiştir. Bu tür mitinglerle alanlara toplanan kalabalıkların nasıl millet haline geldiği ve bu kalabalıkların hissiyatlarında milliyetçiliğin nasıl geliştiği ortaya koyulmuştur. Anahtar Kelimeler: Meşrutiyet, Miting, Nümayiş