Türk-Romen diplomatik ilişkileri (1877-1914)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, Balkan Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERCAN ÖNDER
Danışman: Çağla Derya Tağmat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarihin akışını değiştiren devrimlerin meydana gelmesi neredeyse her alanda yenilikler getirdiği gibi diplomasinin de şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. Özellikle tek taraflı diplomasiden ittifaklar sistemine geçiş, devletlerin dış politika uygulanmasında bir araç halinegelen diplomasiyi daha yoğun kullanmaya başlamalarına neden olmuştur. Bu ittifak sisteminin yaygınlaşması çok uluslu devletlerin sınırları içerisinde barınan ve bağımsızlıklarını kazanmak isteyen ulusların amaçlarına ulaşmalarını hızlandırmıştır. Bu çerçevede ulusların çıkar kavramını benimsemeye başlamaları ittifaklar sistemine yön verdiği görünmüştür. Romanya'nın ittifaka dayalı bir süreç sonunda Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını kazandığı söylenebilir. Bu süreç boyunca Romanya'nın en çok destek aldığı devletin Rusya olmasına rağmen bağımsızlığından sonra daha çok Batı yönlü politikalar izlemesi modern uluslararası ilişkilerin şekillendiği dönemde çıkar kavramının önemini bir kez daha göstermiştir. Romanya, Osmanlı Devleti'nin yanı sıra birçok devlet ile bağımsızlığının akabinde diplomatik ilişki kurmuştur. Diplomatik ağını genişletmesinin başlıca sebepleri tarım bakımından zengin topraklara sahip olmasından dolayı ticaretini artırarak devam ettirme, Rusya'nın ilhak ettiği Besarabya'yı ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun hakimiyeti altında olan Transilvanya'yı sınırlarına dahil etme isteği olmuştur. Türk ve Romen ulusları aynı coğrafyayı paylaşmalarından ötürü köklü bir ilişki kurmayıbaşarmışlar ve birbirlerinin ulusal menfaatlerini yok saymayacak şekilde paralel bir dış politika izlemeye özen göstermişlerdir. Balkanlar'da ve Karadeniz'de her dönemin küresel güçlerinin ayrı menfaatleri olduğundan ötürü Türk-Romen ilişkilerinde üçüncü tarafların etkisi olduğu yadsınamaz. Fakat ilişkiler, her iki ulusun gayretleriyle oluşturulan denklemler çerçevesinde aşılamayacak sorunlar ile yüzleşilmeden yürütülmüştür. İlişkilerin bu şekilde yürütülmesinin nedenlerinden biri Osmanlı Devleti ve Romanya'nın ortak bölgesel menfaatinin korunması idi. Almanya'nın 1871'de siyasi birliğini sağlamasından sonra ilk kez arabulucu niteliğinde ev sahipliği yaptığı Berlin Kongresi'nde ise amaç, Balkanlar'a dair yeni bir düzen kurak olmuştur. Ancak Kongre sonunda imzalanan Berlin Antlaşması yeni güçlerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Ardından Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı Osmanlı Devleti ve Romanya diplomatik ilişkilerinin seyrini etkilemiştir. Anahtar Kelimeler: Balkanlar, Bağımsızlık, Çıkar, Diplomasi, Osmanlı Devleti, Romanya