LİSE ÖĞRENCİLERİNDE ÖZNEL İYİ OLUŞ VE AKADEMİK BEKLENTİLERİN YILMAZLIK, OKUL TÜKENMİŞLİĞİ VE OKUL ÇALIŞMALARINA BAĞLANMA İLE İLİŞKİSİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİMDE PSİKOLOJİK HİZMETLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYSUN BURSALI

Danışman: SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı lise öğrencilerinde yılmazlık (içsel koruyucu faktörler, dışsal koruyucu faktörler, okula bağlılık), okul tükenmişliği, okul çalışmalarına bağlanma, öznel iyi oluş ile akademik beklentiler arasındaki ilişkinin yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesidir. Araştırma yordayıcı korelasyonel araştırma modelinde bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini Denizli ilinde Tabakalı Örneklem Yöntemi ile seçilen on okuldan, basit seçkisiz örneklem yoluyla seçilen 2008 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin %50.5'i kız (n=1014), %49.3ü (n=990) erkektir. 9,10,11,ve 12. sınıflarda eğitim gören katılımcıların yaşı 14 ile 20 arasında değişmektedir. Değişkenler arasındaki örüntünün değerlendirilmesinde yapısal eşitlik modeli, verilerin analizinde SPSS 25 ve LISREL 8.8 paket programları kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle verilerin geçerliği ve güvenirliği test edilmiştir. Değişkenlere ilişkin betimleyici istatistikler ve değişkenler arasındaki ilişkiler verildikten sonra, araştırma modeli test edilmiş; lise öğrencilerinin yılmazlık( okula bağlılık, içsel koruyucu faktörler, dışsal koruyucu faktörler), okul tükenmişliği, okul çalışmalarına bağlanma, öznel iyi oluş ve akademik beklentiler arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkiler yapısal eşitlik modeli aracılığı incelenmiştir. Araştırma sonuçları araştırmacı tarafından oluşturulan modelin lise öğrencilerinden elde edilen veriler üzerinde doğrulandığı ve modelin kabul edilir olduğunu göstermektedir. Katılımcıların (A) Yılmazlık, (B) Okul Tükenmişliği, (C) Okul Çalışmalarına Bağlanma, (D) Öznel İyi Oluş ve (E) Akademik Beklenti Düzeyinin demografik değişkenlerine göre (cinsiyet , yaş, sınıf, anne eğitimi, baba eğitimi düzeyi, ekonomik düzey) incelenmesine yer verilmiştir. Öğrencilerin dışsal koruyucu faktörleri, içsel koruyucu faktörleri ve okula bağlılıklarının dolayısıyla yılmazlıklarının arttırılmasının, okul çalışmalarına bağlılıkları ile öznel iyi oluşlarının arttırılması ve okul tükenmişliklerinin azaltılması açısından önemli olduğu görülmüştür.