İYOT, NİNHYDRİN, GÜMÜŞ NİTRAT YÖNTEMLERİNİN KAĞIT YÜZEYLERDEKİ GÖRÜNMEYEN PARMAK İZLERİNE ETKİLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KRİMİNALİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAFİYE DEMİR
Danışman: NERGİS CANTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Adli olayların çözülmesine katkı sağlayan mukayeseye elverişli parmak izi bulmak için, olay yerlerinden gelen bulgu/delillere uygulanacak yöntemlere karar vermek çok önemlidir. Bu çalışmada gözenekli olarak tanımladığımız kağıt, karton gibi yüzeylerde uygulanabilen iyot, gümüş nitrat ve ninhydrin yöntemlerinin zamanla parmak izi geliştirme performansları incelenmiş ve bu alanda çalışan adli bilim uzmanlarının yöntem seçiminde deneye dayalı olarak karar vermelerine yardımcı olmak hedeflenmiştir. Bu çalışmada 21x15 cm ebadında A4 kâğıtlara 4 gönüllü kişi tarafından her bir yüzey üzerinde ayrı ayrı olacak şekilde parmak izleri bırakılmış olup, parmak izleri laboratuvar ortamında 1, 7, 15, 30, 90 ve 180 gün bekletilmiştir. Bekleme sürelerinden sonra iyot, ninhydrin ve gümüş nitrat yöntemleri uygulanmış ve elde edilen parmak izlerinin karakteristik özellikleri sayılarak referans parmak izlerindeki karakteristik özellikler ile karşılaştırılıp mukayeseye elverişli olup olmadığını gösterir tablolar hazırlanmıştır. Çalışma sonunda yapılan istatistiki sonuçlarda; intihar notu, terör olaylarındaki dokümanlar, suiistimal edilen psikoterapik maddelerin ambalajlanmasında kullanılan kağıtlar ve çek-senet gibi üzerinde parmak izi incelemesi istenilen kağıtlar üzerinde uygulanan parmak izi geliştirme yöntemlerinin karşılaştırılması ve zamanın parmak izi geliştirme üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Yapılan çalışma sonuçlarına göre: A4 kağıtlar üzerine uygulanan parmak izi geliştirme yöntemlerinde en yüksek mukayeseye elverişliliği ninhydrinin sırasıyla gümüş nitrat ve iyot yöntemlerinin sağladıkları görülmüştür. Parmak izi sıvısının içeriğinin kişilere göre değiştiği ve 4 kişinin mukayeseye elverişlilik oranının % 81,25 ile % 47,91 arasında olduğu görülmüştür. Bekleme günleri ile mukayeseye elverişlilik arasında anlamlı sonuçlar elde edilememiştir. Parmak izi temas şeklinin, o andaki parmak izi sıvısının miktarının mukayeseye elverişlilik açısından önemli olduğu tespit edilmiştir. Sağ işaret parmağı ile sağ orta parmaklar karşılaştırıldığında orta parmak ile bırakılan parmak izlerinde mukayeseye elverişlilik daha yüksektir. Bu da bize iz bırakılırken temas gücünün ve yüzeye temas şeklinin mukayeseye elverişliliği etkilediğini göstermiştir. Parmak izini görünür hale getirmek için uygulanacak yanlış bir yöntem, telafisi mümkün olmayan sonuçlara sebep olabilir. Bu çalışma sonuçlarına göre; adli olaylarda üzerinde parmak izi incelemesi istenilen A4 kağıtlar üzerinde mukayeseye elverişliliği en yüksek oranda sağlayan yöntemin ninhydrin onu sırasıyla gümüş nitrat ve iyot yöntemlerinin sağladığı görülmüştür.