Yaş artışının sıçan damar düz kasında beta 2 adrenerjik reseptör aracılı yanıtlara etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, FARMAKOLOJİ VE KLİNİK FARMOKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMEL BALOĞLU
Danışman: HAKAN GÜRDAL
Özet:35 ÖZET yaş artışının sıçan damar düz kasında beta 2 adrenerjik reseptör aracılı yanıtlara etkisinin ıcelenmesi demeli damarlarında pi, |32, P3 olmak üzere 3 ayn P adrenerjik reseptör (AR) alttipi ulunmaktadır. Her 3 PAR alttipinin agonist ile uyarımı damar düz kas dokusunda gevşeme anıtlarına neden olmaktadır. Damar düz kasında P2AR yoğunluğunun pi ve P3AR lere göre aha fazla olması nedeniyle damar gevşeme yanıtlarının p2AR aracılığı ile olduğu kabul dilmektedir. Yapılan bir çok çalışmada yaş artışı ile damar düz kas dokusunda P2 AR 1er racılı damar gevşeme yanıtlarının azaldığı gösterilmesine karşın, bunun nedeni ile ilgili angi mekanizmaların sorumlu olduğu henüz açıklığa kavuşmamıştır. Bu çalışmada, 1, 3, ye 6 ylık Wistar albino sıçanlarının torasik damar düz kasında P2AR yanıtlarının nasıl değiştiği, u değişikliklerin olası nedenleri ve yaş artışı sürecinde kronik pAR antagonist ygulanmasımn bu yanıtlara etkisi araştırıldı. :o\e organ banyosunda 1, 3 ve 6 aylık sıçan damar düz kasında izoproterenol aracılı damar svşeme yanıtları her yaş grubunda submaksimal düzeyde kasılma yapan fenilefrin )nrasında sırası ile %82±2,37, %41±5,51, %41±4,48 olarak bulundu. İzoproterenol ile yarılan cAMP düzeyleri bazal düzeylerin %399±90, %125±11, Î38±9 idi. Damar gevşeme anıtları ve hücre içi cAMP düzeyleri arasında paralellik olduğu görüldü. P2AR lerin Gs ve i/o proteinleri ile kenetlenebildikleri göz önüne alındığında damar gevşeme yanıtlarında ve iicre içi cAMP düzeylerinde reseptör ve Gi/o kenetlerinin rolünün yaş artışı ile nasıl değiştiği TX ile bekletilen damarlarda araştırıldı. PTX ile bekletilen 1 aylık sıçan damarlarının evseme yanıtlarında herhangi bir değişiklik gözlenmez iken 3 aylık damarların gevşeme ınıtlarında ve izoproterenol potenslerinde artış görüldü. 6 aylık yaş grubunda ise PTX inin ;oproterenol potensini artırıcı etkisi vardı. Hücre içi cAMP düzeylerinde ise 3 aylık yaş guplannda PTX ile bekletildikten sonra artış görüldü. 6 aylık damarlardaki PTX' nin cAMP.izeylerine etkisi 3. aydan daha düşük idi. P2AR-Gs ve Gi protein kenetlerinin yaş artışı ile ısıl değiştiğinin gösterilmesi için yapılan 35[S]GTPyS bağlanma çalışmalarında, 1 aylık çanların damarlarında izoproterenol uyarısı ile Gs altünitesindeki 35[S]GTPyS bağlanması iksek bulunurken, Gi altünitesindeki 35[S]GTPyS bağlanması 3 ve 6 aylık sıçan imarlarında daha fazla olduğu görüldü. P2AR, Gs ve Gi protein düzeylerinde ise yaş artışı36 e değişiklik saptanmadı. Bu sonuçlar sıçan torasik damar düz kasında p2AR uyarısı ile luşan damar gevşeme yamtlanndaki azalmanın yaş artışı süresince p2AR ün Gs proteini ile lan kenetinin azalması ve Gi proteini ile kenetinin artmasından kaynaklanabileceğini ;östermektedir. Cronik pAR antagonisti uygulanmasının yaş artışı ile azalan P2AR aracılı yanıtlara etkisi, ıçanlara 1. aydan itibaren timolol 5 mg/kg/gün veya propranolol 25 mg/kg/gün oral yoldan 'erilerek ve 6. ay sonunda damar gevşeme yanıtları ve cAMP düzeyleri incelenerek leğerlendirildi. Timolol uygulanan grupta izoproterenol aracılı damar gevşeme yanıtının ve zoproterenol potensinin 6 aylık kontrol grupları ile karşılaştırıldığında arttığı gözlendi. Yine imolol uygulanmasının hücre içi cAMP düzeylerini de artırdığı görüldü. Propranolol rygulanrnası ile de damar gevşeme yanıtlarında izoproterenol potensi ve hücre içi cAMP lüzeyleri arttı. Timolol veya propranolol uygulanması p2AR, Gs ve Gi protein düzeylerini leğiştirmedi. Dolayısı ile kronik pAR antagonisti uygulanması, P2AR aracılı damar düz kas 'anıtlarındaki azalmayı kısmen geri çevirmektedir. Kronik PAR antagonisti uygulanmasının faş artışı ile azalan P2AR aracılı damar düz yanıtlarım nasıl artırdığı ise gelecekte yapılması )lanlanan deneyler ile anlaşılacaktır. \nahtar kelimeler: yaş artışı ve maturasyon, sıçan torasik aorta, gevşeme, beta 2 adrenerjik eseptör, Gs, Gi, cAMP